Alarka

De Bhavaprakasha beschrijft vooral de bloemen van alarka. Onderzoek bij mensen naar de traditionele toepassingen hebben we niet gevonden. Wel zijn vergiftigingen beschreven: het melksap werd vroeger gebruikt voor zelfdoding en abortus, en bij een vrouw die overleed werd de plant in het lichaam aangetoond. Planten uit dit geslacht bevatten hartglycosiden, en het melksap kan het oog beschadigen. Dit artikel beschrijft de traditionele leer en vooral de risico's; het is geen aanbeveling om de plant te gebruiken.

Wetenschappelijke naam

Calotropis gigantea (L.) W.T.Aiton^[1],[2]

Plantenfamilie

Apocynaceae^[1],[2]

Botanische synoniemen

Asclepias gigantea L., Asclepias argentata Noronha, Madorius giganteus (L.) Kuntze, Periploca cochinchinensis Lour.^[1],[2]

Sanskrietnaam

Alarka, Shvetarka, Mandara, Shvetapushpa, Sadapushpa, Pratapasa^[3]

Engelse naam

Gigantic swallowwort, Madar^[3]

Gebruikt plantendeel

Bloem^[3]De Bhavaprakasha geeft eigen eigenschappen voor de bloemen van alarka. Ze beschrijft daarnaast de twee soorten arka samen, zonder plantendeel, en het melksap van arka in het algemeen.

Herkenning

Calotropis gigantea en Calotropis procera lijken sterk op elkaar. Volgens een botanisch overzicht heeft Calotropis gigantea uitgespreide kroonslippen die egaal lila tot wit zijn, met smalle schubben van het bijkroontje die korter zijn dan de zuil in het midden. Bij Calotropis procera zijn de kroonslippen wit met roze of paarse vlekken en zijn de schubben even lang of langer dan de zuil.^[4]

Let op verwarring: In de Ayurvedische literatuur heet Calotropis gigantea shveta arka (witte arka) en Calotropis procera rakta arka (rode arka). Volgens hetzelfde overzicht worden beide soorten vaak onder één naam en door elkaar gebruikt. Gegevens over 'arka' of 'Calotropis' zonder soortnaam gaan dus niet zeker over deze plant. Over Calotropis procera is een apart artikel (Arka).^[3],[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• Volgens de Bhavaprakasha werken de bloemen van alarka tegen gebrek aan eetlust, een lopende neus, aambeien, hoest en benauwdheid. Over de twee soorten arka samen zegt de tekst dat ze laxerend zijn en werken tegen vata-aandoeningen, huidaandoeningen, jeuk, vergiftiging, wonden, een vergrote milt, zwellingen in de buik, aambeien en wormen. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid. Het zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses.^[3]

Beschreven vergiftiging

Een Indiaas artikel uit 1946 over vergiftigingen in Calcutta (1942–1945) noemt Calotropis gigantea (madar) bij de middelen die voor zelfdoding werden gebruikt. Het melksap werd vaker gebruikt voor abortus, via de mond of op een stokje in de baarmoedermond. Een vrouw van ongeveer 25 jaar kreeg buikpijn en koorts en overleed; bij onderzoek werd Calotropis gigantea aangetoond. Het artikel geeft geen gegevens over de hoeveelheid of het verloop.^[5]

Hartglycosiden

Volgens een casusbeschrijving zijn alle delen van Calotropis-planten giftig, de stengels en wortels meer dan de bladeren. Ze bevatten cardenoliden zoals calotropine, die net als digoxine op het hart werken. In die casus kreeg een vrouw na een slangenbeet fijngewreven blad op de wond en het melkachtige vocht uit de fijngewreven bladeren te drinken; ze kreeg een levensbedreigende shock met een zwak pompend hart en herstelde op de intensive care. Het artikel is tegenstrijdig over de soort: het onderzoek van het blad wees op Calotropis procera, de bespreking noemt Calotropis gigantea. Volgens dezelfde auteurs is Calotropis gigantea de minder giftige van de twee; daaruit volgt niet dat de plant veilig is.^[6]

Melksap in het oog

In een groot Indiaas netwerk van oogziekenhuizen werden in bijna tien jaar 362 mensen gezien met oogschade door het melksap van Calotropis. Het melksap kan het hoornvlies ontsteken; bij ongeveer de helft van de getroffen ogen was het zien niet of licht verminderd, bij een deel ernstig. Om welke soort het ging, is niet bepaald.^[7]

Wat niet bekend is

We vonden geen farmacopeemonografie over deze soort, geen Europese kruidenmonografie en geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen en samen met medicijnen hebben we geen gelezen gegevens, behalve dat de plant voor abortus werd gebruikt. Over de bloemen afzonderlijk vonden we geen veiligheidsgegevens. Dat betekent niet dat ze veilig zijn.^[5],[6]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Calotropis gigantea (L.) W.T.Aiton, geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 502084; Calotropis procera is een aparte geaccepteerde soort. https://www.gbif.org/species/206558435 — gelezen op 2026-10-29.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Calotropis gigantea (L.) W.T.Aiton, Hortus Kew., ed. 2, 2: 78 (1811). https://www.ipni.org/n/95173-1 — gelezen op 2026-10-29.
3. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Guduchyadi varga, Arka (shvetarka en raktarka). Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Guḍūcyādi varga, Arka, verzen 67–72, pp. 237–238 (alarka als synoniem van śvetārka in v. 67; bloemen van alarka in v. 70); gelezen op de paginascan. De botanische naam (Calotropis gigantea voor śveta arka) is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-29.
4. Misra MK, Mohanty MK, Das PK (1993). Studies on the method – ethnobotany of Calotropis gigantea and C. procera. Ancient Science of Life 13(1&2):40–56. volledige tekst (PMC3336534): inleiding, botanie (determinatiesleutel) en bespreking. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3336534/ — gelezen op 2026-10-29.
5. Hossain K (1946). Suicidal poisoning in Calcutta. The Indian Medical Gazette. volledige tekst (PMC5236336, scan met OCR): tabel II en de paragraaf over Calotropis gigantea of madar. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5236336/ — gelezen op 2026-10-29.
6. Iyadurai R, Gunasekaran K, Jose A, Pitchaimuthu K (2020). Calotropis poisoning with severe cardiac toxicity: a case report. Journal of Family Medicine and Primary Care 9(8):4444–4447. volledige tekst (PMC7586564): casus, toxicologische analyse en bespreking. Let op: het artikel noemt de plant eerst Calotropis procera en in de bespreking Calotropis gigantea. https://doi.org/10.4103/jfmpc.jfmpc_783_20 — gelezen op 2026-10-29.
7. Rathi VM, Das AV, Mahajan M, Khanna RC (2021). Demographics and clinical profile of patients with ocular Calotropis poisoning in India. Indian Journal of Ophthalmology 69(9):2417–2420. volledige tekst (PMC8544100): methoden en resultaten; de soort is niet bepaald. https://doi.org/10.4103/ijo.IJO_3434_20 — gelezen op 2026-10-29.
8. Raja bandi, via iNaturalist (2022). iNaturalist-waarneming 107176828, Calotropis gigantea (onderzoekskwaliteit; drie overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/107176828 — gelezen op 2026-10-29.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.