AyurswasthaGezondheidscentrum
← Ayurvedische geneeskrachtige planten

Bharangi

Rotheca serrata (L.) Steane & Mabb.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-28

Bharangi: bloeiwijze met lichtblauwe en witte bloemen, elk met een donkerder blauwe onderlip, ronde knoppen en groene bladeren
Bloeiwijze (Theni, Tamil Nadu, India, 2021); de wortel, het gebruikte deel, is niet te zien. Foto: Seema Merchant, CC BY 4.0, bron.

Samenvatting

In de Ayurveda wordt de wortel beschreven als scherp, bitter en verwarmend, vooral bij benauwdheid, hoest, verkoudheid en koorts. Er is geen onderzoek bij mensen met Bharangi alleen. Bharangi zit in samengestelde middelen; in één kleine studie met zo'n middel van vijftien planten werden geen bijwerkingen gemeld, maar daaruit valt niets over Bharangi zelf af te leiden. Over de veiligheid is weinig bekend.

Identiteit en namen

Wetenschappelijke naam
Rotheca serrata (L.) Steane & Mabb.[1],[2],[3]
Plantenfamilie
Lamiaceae[1],[2],[3]
Botanische synoniemen
Clerodendrum serratum (L.) Moon, Volkameria serrata L., Cyclonema serratum (L.) Hochst.[1],[2],[3]
Sanskrietnaam
Bharangi, Angaravalli, Brahmanayashtika, Bhrigubhava, Padma, Phanji, Brahmani, Kharashaka, Hanjika[3],[4]

Gebruikt plantendeel en herkenning

Gebruikt plantendeel
Gedroogde wortel[3]
Herkenning
De volgroeide wortel is hard, houtig en cilindrisch, tot 5 cm dik, met een lichtbruine buitenkant met langwerpige lenticellen (kurkporiën). De dunne bast laat gemakkelijk los van het brede hout, waarin op een dwarsdoorsnede mergstralen en jaarringen te zien zijn. De breuk is kort en de smaak scherp.[3]

Let op verwarring: De naam Bharangi wordt niet overal voor dezelfde plant gebruikt. In een Sri Lankaanse studie werd als Bharangi de wortel van Pygmaeopremna herbacea gebruikt, een andere plant. De Indiase farmacopee en de vertaler van het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha bedoelen Clerodendrum serratum, nu Rotheca serrata genoemd. Alleen de wetenschappelijke naam geeft houvast.[1],[3],[4],[6]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Traditionele Ayurvedische eigenschappen

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

Beschreven deel
Wortel
Rasa (smaak)
katu (scherp), tikta (bitter), kashaya (samentrekkend)[3]
Guna (eigenschappen)
laghu (licht), ruksha (droog)[3]
Virya (traditionele potentie)
ushna (verwarmend)[3]Virya is een traditionele indeling van de werking, niet de temperatuur van het product.
Vipaka (effect na vertering)
katu (scherp)[3]Vipaka is de traditionele omschrijving van het effect na de vertering.
Traditionele werkingen (karma)
vatahara (vermindert vata), kaphahara (vermindert kapha), dipana (stimuleert de spijsvertering), pachana (bevordert de vertering), shvasahara (tegen benauwdheid), rucya (bevordert de eetlust)[3]

Deze termen beschrijven de traditionele Ayurvedische leer. Het zijn geen bewezen medische werkingen; zie hieronder wat onderzoek laat zien.

Traditionele toepassingen

  • De farmacopee noemt gulma (zwelling in de buik), jvara (koorts), shvasa (benauwdheid), kasa (hoest), yakshma (tering), pinasa (verkoudheid van de neus), shotha (zwelling), hikka (hik) en raktadosha (bloedaandoeningen in Ayurvedische zin). Bereidingen zijn onder meer Ayaskriti, Kanakasava, Dashamularishta, Rasnadi kvatha curna, Dhanvantara ghrita en Maha vatagajankusha rasa. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.[3]
  • Het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha beschrijft Bharangi als drogend, scherp, bitter, verwarmend en licht verteerbaar; het zou de spijsvertering stimuleren, kapha en vata verminderen en helpen bij een zwelling in de buik, bloedaandoeningen, vochtophoping, hoest, benauwdheid, verkoudheid van de neus en koorts. Welk deel bedoeld is, zegt de tekst niet. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.[4]

Onderzoek en beperkingen

Een samengesteld middel bij COVID-19 zonder klachten

Soort bewijs: klein onderzoek bij mensen · Onderzocht: Kabasura Kudineer, een Siddha-afkooksel van vijftien planten, waaronder Clerodendrum serratum (deel niet vermeld in de gelezen tekst)

In een kleine Indiase studie kregen 30 mensen met een positieve coronatest maar zonder klachten zeven dagen Kabasura Kudineer, een afkooksel van vijftien planten waaronder Clerodendrum serratum; 30 anderen kregen vitamine C en zink. In beide groepen daalde de hoeveelheid virus, in de groep met het afkooksel iets meer. Niemand kreeg klachten.[5]

Beperkingen: De onderzoekers noemen de studie zelf verkennend. De deelnemers wisten wat ze kregen, de groepen waren klein en de studie duurde een week. Het ging om een mengsel van vijftien planten, dus over Bharangi alleen zegt de uitkomst niets. De studie werd betaald door een overheidsinstituut voor Siddha-onderzoek.

Traditionele toepassingen

Soort bewijs: traditioneel · Onderzocht: Gedroogde wortel

Voor de toepassingen uit de farmacopee, zoals benauwdheid, hoest en koorts, hebben we geen gelezen onderzoek bij mensen met Bharangi alleen gevonden. Het gevonden onderzoek met de wortel is dier- en laboratoriumonderzoek.[3]

Beperkingen: Het ontbreken van onderzoek betekent niet dat een werking is uitgesloten of bewezen.

Veiligheid

Wat bekend is
In de studie met het afkooksel van vijftien planten werden bij 30 mensen in een week geen bijwerkingen gemeld en waren er geen verschillen in bloedwaarden. Omdat het om een mengsel, een kleine groep en een korte duur gaat, zegt dit weinig over de veiligheid van Bharangi zelf.[5]
Wat niet bekend is
We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie, vergiftiging of giftigheid bij dieren voor de wortel van Bharangi alleen, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.[3]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

Bronnen en datum

  1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Rotheca serrata (L.) Steane & Mabb., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 180004; Clerodendrum serratum (L.) Moon: GBIF 207223703, synoniem. https://www.gbif.org/species/207223667 — gelezen op 2026-10-28.
  2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Rotheca serrata (L.) Steane & Mabb., Novon 8(2): 206 (1998). https://www.ipni.org/n/1002733-1 — gelezen op 2026-10-28.
  3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume III, monografie nr. 13 Bharangi (Root). Vol. III nr. 13, gedrukte pp. 25–26, gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org) en vergeleken met de digitale editie. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0003 — gelezen op 2026-10-28.
  4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Harītakyādi varga, Bhārṅgī. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Harītakyādi varga, verzen 182–183 (Bhārṅgī), p. 188; gelezen op de paginascan. De botanische naam Clerodendrum serratum (Linn) Spreng. is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-28.
  5. Natarajan S, Anbarasi C, Sathiyarajeswaran P, Manickam P, Geetha S, Kathiravan R, Prathiba P, Pitchiahkumar M, Parthiban P, Kanakavalli K, Balaji P (2021). Kabasura Kudineer (KSK), a poly-herbal Siddha medicine, reduced SARS-CoV-2 viral load in asymptomatic COVID-19 individuals as compared to vitamin C and zinc supplementation: findings from a prospective, exploratory, open-labeled, comparative, randomized controlled trial, Tamil Nadu, India. Trials 22(1):623. volledige tekst (PMC8441246): methode, resultaten, bespreking, beperkingen en financiering. https://doi.org/10.1186/s13063-021-05583-0 — gelezen op 2026-10-28.
  6. Maragalawaththa MG, Ediriweera ER, Chandimarathne PB (2010). A clinical trial of Sri Lankan traditional decoction of Pitawakka Navaya in treatment of Kaphaja Shirsha Shoola (chronic sinusitis). Ayu 31(2):193–196. volledige tekst (PMC3215363): beschrijving van de bestanddelen van het afkooksel; alleen gebruikt voor de naamtoewijzing. https://doi.org/10.4103/0974-8520.72390 — gelezen op 2026-10-28.
  7. Seema Merchant, via iNaturalist (2021). iNaturalist-waarneming 86824946, Rotheca serrata (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/86824946 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-28. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.

Persoonlijke Ayurvedische begeleiding in Rotterdam

Begin met een kennismaking of intakegesprek. Daarna kiezen we samen wat bij u past.

Afspraak maken