Bhringaraja

In de Ayurveda wordt de hele plant beschreven als scherp, bitter en verwarmend, en onder meer als goed voor het haar, de huid en de ogen. Er is geen leesbaar onderzoek bij mensen met de plant alleen gevonden; het onderzoek is vooral laboratorium- en dieronderzoek. Over de veiligheid bij mensen is weinig bekend.

Wetenschappelijke naam

Eclipta prostrata (L.) L.^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Asteraceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Eclipta alba (L.) Hassk., Eclipta erecta L., Eclipta punctata L., Cotula alba (L.) L.^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Bhringaraja, Kesharaja, Tekaraja, Bhringa, Markava, Bhringaja^[3]

Gebruikt plantendeel

Hele plant^[3]

Herkenning

Een behaard kruid van 30 tot 50 cm, rechtop of liggend, sterk vertakt en vaak wortelend aan de knopen. De bladeren staan tegenover elkaar, zijn langwerpig tot lancetvormig, 2,2 tot 8,5 cm lang en aan beide kanten bedekt met aanliggende haren. De bloemhoofdjes staan alleen of met twee op ongelijke stelen in de bladoksels en hebben kleine witte straalbloemen. De vrucht is een klein, bruin, wigvormig nootje met wratjes.^[3]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt yakridroga (leveraandoeningen), krimiroga (wormen), shotha (zwelling), pandu (bleekheid), shvasa (benauwdheid), kasa (hoest), shirahshula (hoofdpijn) en hridroga (hartaandoeningen). Bereidingen zijn onder meer Bhringaraja taila, Bhringamalakadi taila, Nili bhringadi taila, Bhringarajasava en Tekaraja marica. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]

Wat bekend is

In één onderzoek bij ratten gaf een eenmalig toegediend alcoholisch extract van Eclipta alba, ook in de hoogste geteste hoeveelheid, geen tekenen van giftigheid en geen afwijkingen in lever- en nierwaarden of bloedbeeld. Het ging om kleine groepen dieren, een extract en een eenmalige toediening; welk plantendeel is gebruikt, staat er niet bij. Dit zegt niets over langdurig gebruik of over mensen.^[6]

Bestanddelen

De farmacopee noemt de alkaloïden ecliptine en nicotine als bestanddelen. We vonden geen gelezen bron over hoeveel nicotine de plant bevat of wat dat betekent bij gebruik.^[3]

Wat niet bekend is

We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie of vergiftiging bij mensen, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3],[4]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Eclipta prostrata (L.) L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2901074; Eclipta alba (L.) Hassk. als synoniem (WCVP 2901134). https://www.gbif.org/species/206762918 — gelezen op 2026-10-26.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Eclipta prostrata (L.) L., Mant. Pl. Altera 286 (1771). https://www.ipni.org/n/1186403-2 — gelezen op 2026-10-26.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume II, monografie nr. 10 Bhringaraja (Whole Plant). Vol. II nr. 10, gedrukte pp. 21–24, gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org) en in de digitale editie. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0002 — gelezen op 2026-10-28.
4. Timalsina D, Devkota HP. Biomolecules 2021;11(11):1738. doi:10.3390/biom11111738 (2021). Eclipta prostrata (L.) L. (Asteraceae): Ethnomedicinal Uses, Chemical Constituents, and Biological Activities. Volledige tekst; paragrafen over leverbescherming, toxiciteit en de conclusie. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8615741/ — gelezen op 2026-10-26.
5. Jahan R, Al-Nahain A, Majumder S, Rahmatullah M. International Scholarly Research Notices 2014:385969. doi:10.1155/2014/385969 (2014). Ethnopharmacological Significance of Eclipta alba (L.) Hassk. (Asteraceae). Volledige tekst; vermelding van het mengsel bij eczeem ('Vicharchika'). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4897414/ — gelezen op 2026-10-26.
6. Yadav NK, Arya RK, Dev K, Sharma C, Hossain Z, Meena S, e.a. Oxidative Medicine and Cellular Longevity 2017;2017:9094641. doi:10.1155/2017/9094641 (2017). Alcoholic Extract of Eclipta alba Shows In Vitro Antioxidant and Anticancer Activity without Exhibiting Toxicological Effects. Volledige tekst; methoden 2.3 en 2.13, resultaten 3.14 (acute toxiciteit bij ratten). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5307245/ — gelezen op 2026-10-28.
7. Navaneeth Sini George, via iNaturalist (2020). iNaturalist-waarneming 56110465, Eclipta prostrata (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/56110465 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-28. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.