AyurswasthaGezondheidscentrum
← Ayurvedische geneeskrachtige planten

Bibhitaka

Terminalia bellirica (Gaertn.) Roxb.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29

Bibhitaka: takken met grote, lichtgroene bladeren en trossen kleine, ronde, bruine vruchten tegen een lichte lucht
Boom met vruchten (Dapivli, Maharashtra, India, 2023). Foto: Dinesh Valke, CC BY-SA 4.0, bron.

Samenvatting

De Ayurvedic Pharmacopoeia of India beschrijft de vruchtwand als Bibhitaka, met een wrange smaak en onder meer de traditionele werkingen bhedaka (laxerend) en kasahara (tegen hoest). Twee kleine studies uit één Indiaas onderzoekscentrum, met een waterextract van de vrucht, vonden een daling van het urinezuur in het bloed; meer onderzoek is nodig. In deze twee kleine studies waren bijwerkingen zeldzaam en licht. Over zwangerschap, borstvoeding, kinderen en wisselwerkingen met medicijnen is niets bekend.

Identiteit en namen

Wetenschappelijke naam
Terminalia bellirica (Gaertn.) Roxb.[1],[2],[3]
Plantenfamilie
Combretaceae[1],[2],[3]
Botanische synoniemen
Myrobalanus bellirica Gaertn., Terminalia belirica Wall., Terminalia punctata Roth[1],[2],[3]
Sanskrietnaam
Bibhitaka, Vibhita, Aksha, Akshaka[3]
Engelse naam
Beleric Myrobalan[3]

Gebruikt plantendeel en herkenning

Gebruikt plantendeel
Vruchtwand van de gedroogde, rijpe vrucht[3]
Herkenning
De vrucht is bijna bolvormig tot eivormig, 2,5 tot 4 cm in doorsnede. Verse, rijpe vruchten zijn wat zilverachtig of hebben een witachtig glanzend, fijn behaard oppervlak; rijpe gedroogde vruchten zijn grijs tot grijsbruin en wat gerimpeld. De vruchtwand is 3 tot 5 mm dik. De smaak is wrang.[3]

Let op verwarring: Haritaki (Terminalia chebula) en Amalaki (Phyllanthus emblica) zijn andere soorten; samen met Bibhitaka vormen ze Triphala. Wat over Triphala bekend is, geldt niet automatisch voor Bibhitaka alleen. De farmacopee schrijft de naam als Terminalia belerica Roxb.; de geaccepteerde naam is Terminalia bellirica (Gaertn.) Roxb.[1],[3]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Traditionele Ayurvedische eigenschappen

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

Beschreven deel
Vruchtwand (Bibhitaka)
Rasa (smaak)
kashaya (wrang)[3]
Guna (eigenschappen)
ruksha (droog), laghu (licht)[3]
Virya (traditionele potentie)
ushna (verwarmend)[3]Virya is een traditionele indeling van de werking, niet de temperatuur van het product.
Vipaka (effect na vertering)
madhura (zoet)[3]Vipaka is de traditionele omschrijving van het effect na de vertering.
Traditionele werkingen (karma)
kaphapittajit (vermindert kapha en pitta), bhedaka (laxerend), kriminashana (tegen wormen), chakshushya (goed voor de ogen), keshya (goed voor het haar), kasahara (tegen hoest)[3]

Deze termen beschrijven de traditionele Ayurvedische leer. Het zijn geen bewezen medische werkingen; zie hieronder wat onderzoek en beoordelingen laten zien.

Traditionele toepassingen

  • De farmacopee noemt als traditionele toepassingsgebieden svarabheda (heesheid), netraroga (oogaandoeningen), kasa (hoest), chardi (braken), krimiroga (wormen) en vibandha (verstopping). Belangrijke bereidingen zijn Triphala churna, Triphaladi taila en Lavangadi vati; dit zijn mengsels. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.[3]

Onderzoek en beperkingen

Traditionele toepassingen

Soort bewijs: traditioneel · Onderzocht: Vruchtwand

We hebben geen goed opgezette studie bij mensen gevonden met de vrucht alleen bij de toepassingsgebieden uit de farmacopee, zoals hoest of verstopping. Klinisch bewijs voor deze traditionele toepassingen ontbreekt daarom.[3]

Beperkingen: Het ontbreken van onderzoek betekent niet dat een werking is uitgesloten of bewezen. Onderzoek met Triphala gaat over een mengsel van drie vruchten.

Urinezuur

Soort bewijs: gecontroleerd onderzoek bij mensen · Onderzocht: Gestandaardiseerd waterextract van de vrucht (handelsproduct)

In een dubbelblinde studie bij 110 mensen met een verhoogd urinezuur daalde het urinezuur in 24 weken met een waterextract van de vrucht, meer dan met een nepmiddel maar minder dan met het geneesmiddel febuxostat. In een vervolgstudie bij 59 mensen met chronische nierziekte en een verhoogd urinezuur daalden urinezuur en creatinine met het extract. Het urinezuur daalde minder dan met febuxostat; de creatinine daalde in de groep met de hogere hoeveelheid ongeveer even sterk als met febuxostat.[4],[5]

Beperkingen: Twee kleine studies van dezelfde onderzoeksgroep, met een extract dat de producent leverde; de tweede studie had geen nepmiddelgroep en is achteraf geregistreerd. Een extract is iets anders dan de gedroogde vruchtwand, en urinezuur staat niet bij de traditionele toepassingen. Onafhankelijke bevestiging ontbreekt.

Veiligheid

Bijwerkingen in studies
In de eerste studie meldde niemand in de groepen met het extract een bijwerking; in de tweede hadden twee deelnemers lichte maag-darmklachten. Bloedwaarden voor bloed, lever en nieren bleven normaal. Dat gaat over 24 weken gebruik van een extract door een klein aantal volwassenen.[4],[5]
Wat niet bekend is
We vonden geen Europese kruidenmonografie, geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk en geen gelezen toxicologisch onderzoek over de vrucht. Over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen en over wisselwerkingen met medicijnen is niets bekend. Dat betekent niet dat gebruik veilig is. De farmacopee noemt de vrucht laxerend. Gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.[3]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

Bronnen en datum

  1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Terminalia bellirica (Gaertn.) Roxb., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2431540; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/206915666 — gelezen op 2026-10-26.
  2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Terminalia bellirica (Gaertn.) Roxb., Pl. Coromandel 2(4): 54, t. 198 (1805). https://www.ipni.org/n/170982-1 — gelezen op 2026-10-26.
  3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume I: monografie nr. 17 Bibhitaka (Fruit). monografie nr. 17 (p. 26 volgens de inhoudsopgave); gelezen in een digitale editie van Part I, Vol. I–VI (Department of AYUSH) op archive.org. Een officiële scan van Vol. I is niet gevonden; nummer, naam en botanische naam komen overeen met de officiële lijst van de PCIM&H. https://archive.org/details/AyurvedicPharmacopoeiaOfIndiaAllVolume — gelezen op 2026-10-26.
  4. Usharani P, Nutalapati C, Pokuri VK, Kumar CU, Taduri G (2016). A randomized, double-blind, placebo-, and positive-controlled clinical pilot study to evaluate the efficacy and tolerability of standardized aqueous extracts of Terminalia chebula and Terminalia bellerica in subjects with hyperuricemia. Clinical Pharmacology: Advances and Applications 8:51–59. volledige tekst (PMC4922806): testproducten, resultaten, bijwerkingen en financiering. https://doi.org/10.2147/CPAA.S100521 — gelezen op 2026-10-26.
  5. Pingali U, Nutalapati C, Koilagundla N, Taduri G (2020). A randomized, double-blind, positive-controlled, prospective, dose-response clinical study to evaluate the efficacy and tolerability of an aqueous extract of Terminalia bellerica in lowering uric acid and creatinine levels in chronic kidney disease subjects with hyperuricemia. BMC Complementary Medicine and Therapies 20:281. volledige tekst (PMC7493401): methoden, resultaten, bijwerkingen, registratie en financiering. https://doi.org/10.1186/s12906-020-03071-7 — gelezen op 2026-10-26.
  6. Dinesh Valke, via iNaturalist (2023). iNaturalist-waarneming 168635506, Terminalia bellirica (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/168635506 — gelezen op 2026-10-26.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.

Persoonlijke Ayurvedische begeleiding in Rotterdam

Begin met een kennismaking of intakegesprek. Daarna kiezen we samen wat bij u past.

Afspraak maken