Bijapura

In de Ayurveda wordt de vrucht beschreven als zuur en zoet, licht en olieachtig, en als goed voor de spijsvertering en het hart. De vrucht wordt ook als voedsel gebruikt, bijvoorbeeld gekonfijt of in jam. We vonden geen leesbaar onderzoek bij mensen en geen specifieke gegevens over de veiligheid.

Wetenschappelijke naam

Citrus medica L.^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Rutaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Citrus cedra Link, Citrus tuberosa Mill.^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Bijapura, Matulunga, Rucaka, Phalapuraka^[3],[4]

Engelse naam

Citron, Wild Lemon^[3]

Gebruikt plantendeel

Verse vrucht^[3]

Herkenning

De vrucht is 5 tot 10 cm groot, eivormig, langwerpig of rond, met een tepelvormige punt. De schil is dik en ruw of wrattig, onrijp donkergroen en rijp geel. Het vruchtvlees is lichtgeel en smaakt zuur en zoetig.^[3]

Let op verwarring: De oude naam Jambira op deze website is verwarrend. In het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha is Jambira de citroen (volgens de vertaler Citrus limon), een andere soort; in de farmacopee is Jambhira alleen een regionale naam. Bijapura en Matulunga zijn in beide bronnen de namen van Citrus medica. Alleen de wetenschappelijke naam geeft houvast.^[3],[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt raktapitta (bloedingsneiging), shvasa (benauwdheid), kasa (hoest), aruci (gebrek aan smaak of eetlust), trishna (dorst), udararoga (buikaandoeningen), vibandha (verstopping), madatyaya (in de farmacopee vertaald als alcoholisme), hikka (hik) en agnimandya (zwakke spijsvertering). Bereidingen zijn onder meer Kshara taila, Hinguvadi churna, Kankayana gutika en Shankha dravaka. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]
• Het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha beschrijft de vrucht van Bijapura als zoet en zuur, licht verteerbaar en goed voor het verteringsvuur; ze zou bloedingsneiging verminderen, keel, tong en borst zuiveren, helpen bij benauwdheid, hoest, gebrek aan eetlust en dorst, en goed zijn voor het hart. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.^[4]

Gebruik als voedsel

Citron wordt als voedsel gebruikt. Volgens een overzichtsartikel wordt de vrucht in Italië verwerkt tot likeur en snoep, en wordt de dikke witte laag van de schil van een Corsicaanse variëteit meestal als jam of gekonfijte vrucht gegeten. Dat gebruik als voedsel zegt niets over de veiligheid van grotere hoeveelheden, sap als middel of geconcentreerde producten.^[5]

Wat niet bekend is

We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie of wisselwerkingen met medicijnen die specifiek over citron gaan, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik als middel tijdens zwangerschap en borstvoeding of bij kinderen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3],[5]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Citrus medica L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2724208. https://www.gbif.org/species/207774873 — gelezen op 2026-10-28.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Citrus medica L., Sp. Pl. 2: 782 (1753). https://www.ipni.org/n/59603-2 — gelezen op 2026-10-28.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume III, monografie nr. 14 Bijapura (Fresh fruit). Vol. III nr. 14, gedrukte pp. 27–28, gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org) en in de digitale editie. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0003 — gelezen op 2026-10-28.
4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Āmrādi phala varga, Bījapūra. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Āmrādi phala varga, verzen 130–131 (Bījapūra) en 134–135 (Jambīra), p. 329; gelezen op de paginascan. De botanische namen (Citrus medica Linn., Citrus limon Linn.) zijn de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-28.
5. Tundis R, Xiao J, Silva AS, Carreiró F, Loizzo MR. Plants (Basel) 12(5):991 (2023). Health-Promoting Properties and Potential Application in the Food Industry of Citrus medica L. and Citrus × clementina Hort. Ex Tan. Essential Oils and Their Main Constituents. Volledige tekst (PMC10005512); inleiding over C. medica (variëteiten en gebruik als voedsel) en slotbeschouwing over veiligheid. https://doi.org/10.3390/plants12050991 — gelezen op 2026-10-28.
6. Patricia Rose, via iNaturalist (2026). iNaturalist-waarneming 356398150, Citrus medica (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/356398150 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-28. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.