Candrasura

De farmacopee beschrijft het zaad als scherp en bitter, licht, droog en doordringend, met een verwarmende werking, en noemt het versterkend (balapushtivivardhana). Onderzoek bij mensen is schaars. In één kleine, open studie bij moeders van te vroeg geboren baby's kolfden moeders die het zaad gebruikten na vier weken meer melk dan moeders zonder zaad; bijwerkingen werden niet gemeld, maar de gevolgen voor de baby zijn niet onderzocht. Over zwangerschap, kinderen en gebruik met medicijnen is niets bekend. In een dierproef was de olie uit het zaad in hoge doses schadelijk.

Wetenschappelijke naam

Lepidium sativum L.^[1],[2],[4]

Plantenfamilie

Brassicaceae^[1],[2],[4]

Botanische synoniemen

Lepia sativa (L.) Desv., Nasturtium sativum (L.) Moench, Thlaspi sativum (L.) Crantz, Cardamon sativum (L.) Fourr., Lepidium spinescens DC.^[1],[2],[4]

Sanskrietnaam

Candrasura, Candrika^[4]

Nederlandse naam

Tuinkers^[3]

Engelse naam

Common Cress^[4]

Gebruikt plantendeel

Gedroogde zaden^[4]

Herkenning

De zaden zijn klein, ovaal, aan één kant puntig en driehoekig, glad, ongeveer 2 tot 3 mm lang en 1 tot 1,5 mm breed, en roodbruin. Aan beide kanten loopt een groef tot ongeveer twee derde van de lengte, en langs de randen zit een smalle, vleugelachtige zoom. In water zwelt de zaadhuid op en vormt zich een doorzichtige, kleurloze slijmlaag. De smaak is slijmerig.^[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt als traditionele toepassingsgebieden hikka (hik), atisara (diarree) en vatarakta (jicht in Ayurvedische zin). Als belangrijke bereiding noemt zij Kasturyadi (Vayu) gutika, een mengsel. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[4]

Borstvoeding en de baby

In de studie bij zogende moeders werden in vier weken geen bijwerkingen bij de moeders gemeld. Wat er met de baby gebeurt die de melk drinkt, is niet onderzocht. We vonden ook geen LactMed-hoofdstuk over tuinkerszaad. Overleg bij borstvoeding met uw arts, verloskundige of lactatiekundige voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[5]

Dieronderzoek met de olie

In een dierproef met ratten was de vette olie uit het zaad in hoge doses schadelijk: de dieren vielen af en er waren veranderingen in het bloed, in de leverwaarden en in het leverweefsel. De onderzoekers wijzen erop dat de giftigheid voor de ongeboren vrucht nog onderzocht moet worden, omdat de olie ook door zwangere vrouwen wordt gebruikt. Dit gaat over de olie in hoge doses bij dieren; het is niet direct over te zetten naar het zaad of naar mensen.^[7]

Wat niet bekend is

We vonden geen Europese kruidenmonografie en geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk over tuinkers of tuinkerszaad. Gegevens over gebruik tijdens de zwangerschap, bij kinderen en samen met medicijnen hebben we niet gevonden, en het onderzoek bij mensen is klein en kort. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Bent u zwanger, geeft u borstvoeding of gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[5],[6],[7]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Lepidium sativum L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2338547; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/206835459 — gelezen op 2026-10-27.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Lepidium sativum L., Sp. Pl. 2: 644 (1753). https://www.ipni.org/n/138141-2 — gelezen op 2026-10-27.
3. Naturalis Biodiversity Center. Nederlands Soortenregister: Lepidium sativum L. (Tuinkers). https://www.nederlandsesoorten.nl/nsr/concept/000000016462 — gelezen op 2026-10-27.
4. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume I: monografie nr. 19 Candrasura (Seed). monografie nr. 19 (p. 26 volgens de inhoudsopgave); gelezen in een digitale editie van Part I, Vol. I–VI (Department of AYUSH) op archive.org. https://archive.org/details/AyurvedicPharmacopoeiaOfIndiaAllVolume — gelezen op 2026-10-27.
5. Ranade M, Mudgalkar N (2021). The efficacy of diet supplemented with Lepidium sativum (Chandrashoor) on expressed breast milk volume in hypogalactic mothers – An open-label noncross-over randomized trial. Ayu 42(1):35–38. volledige tekst (PMC9893899): methode, resultaten, bijwerkingen, beperkingen en financiering. https://doi.org/10.4103/ayu.ayu_457_20 — gelezen op 2026-10-27.
6. Vazifeh S, Kananpour P, Khalilpour M, Eisalou SV, Hamblin MR (2022). Anti-inflammatory and Immunomodulatory Properties of Lepidium sativum. Biomed Res Int 2022:3645038. volledige tekst (PMC9348929); beschrijving van de klinische studie bij astma (ref. 14). https://doi.org/10.1155/2022/3645038 — gelezen op 2026-10-27.
7. Aragie TG, Asres K, Ergete W, Woldekidan S, Degu S, Abebe A, Gemechu W, Furgasa D, Seyoum G (2025). Toxic effects of Lepidium sativum seed fixed oil on Wistar albino rats in acute and subacute toxicity models. Front Toxicol 7:1535597. volledige tekst (PMC11969224): resultaten, discussie en conclusie. https://doi.org/10.3389/ftox.2025.1535597 — gelezen op 2026-10-27.
8. Dinesh Valke, via iNaturalist (2008). iNaturalist-waarneming 144473011, Lepidium sativum (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/144473011 — gelezen op 2026-10-27.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-26. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.