Cavya

In de Ayurveda wordt de stengel beschreven als scherp en verwarmend en als middel dat de spijsvertering opwekt. Er is geen onderzoek bij mensen gevonden. In Bangladesh wordt de stengel als specerij in de keuken gebruikt; over de veiligheid als kruid is verder weinig bekend.

Wetenschappelijke naam

Piper retrofractum Vahl^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Piperaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Piper chaba W.Hunter, Piper officinarum (Miq.) C.DC., Chavica officinarum Miq., Piper chuvya W.Hunter ex C.DC.^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Cavya, Cavika^[3]

Engelse naam

Cubeb^[3]Zo staat het in de farmacopee. Dezelfde farmacopee gebruikt deze naam ook voor een andere soort; zie hieronder.

Gebruikt plantendeel

Gedroogde stengel^[3]

Herkenning

Gesneden, gedroogde stukken stengel van wisselende lengte, meestal 0,5 tot 2 cm dik, rond en wat gedraaid, grijsbruin en glad met enkele lengterimpels. De knopen zijn duidelijk te zien. De breuk is kort, de geur peperachtig en de smaak scherp.^[3]

Let op verwarring: De farmacopee geeft Cavya de Engelse naam Cubeb, maar gebruikt de naam Cubebs ook voor Kankola: de vrucht van een andere soort, Piper cubeba. Een Engelse handelsnaam zegt dus niet welke plant of welk deel bedoeld is. Ook de wetenschappelijke naam Piper longum hoort bij een andere soort; volgens WCVP is 'Piper longum' in de betekenis van Blume een verkeerd toegepaste naam voor Piper retrofractum, en niet Piper longum L.^[1],[3],[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt arsha (aambeien), krimi (wormen), pliha roga (miltaandoeningen), gulma (zwelling in de buik), anaha (opgezette buik), udara roga (buikaandoeningen) en shula (pijn). Bereidingen zijn Candramrita rasa en Pranada gutika. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]

Gebruik als specerij

In Bangladesh heet de plant Chui jhal; de stengel wordt daar als specerij en keukenkruid gebruikt, onder meer in curry's. Dat de stengel als voedsel wordt gegeten, zegt niet dat gebruik als kruid in andere hoeveelheden of vormen veilig is.^[5],[6]

Onderzoek bij dieren

In één onderzoek kregen muizen eenmalig een hoge hoeveelheid van een alcoholisch extract van de stengel. In de 72 uur daarna stierf geen dier en werden geen gedragsveranderingen of allergische reacties gezien. Dit is een korte proef met een extract bij dieren en zegt niets over langdurig gebruik of over mensen.^[5]

Wat niet bekend is

We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie of vergiftiging bij mensen voor de stengel, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Piper retrofractum Vahl, geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2567698. https://www.gbif.org/species/207484537 — gelezen op 2026-10-28.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Piper retrofractum Vahl, Enum. Pl. Obs. 1: 314 (1804). https://www.ipni.org/n/683079-1 — gelezen op 2026-10-28.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume II, monografie nr. 13 Cavya (Stem). Vol. II nr. 13, gedrukte pp. 29–30, gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org) en in de digitale editie. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0002 — gelezen op 2026-10-28.
4. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume I, monografie nr. 37 Kankola (Fruit). Vol. I nr. 37 (p. 58 volgens de officiële inhoudsopgave), gelezen in een digitale editie van Part I, Vol. I–VI (Department of AYUSH) op archive.org; alleen de definitie en de Engelse naam gebruikt. https://archive.org/details/AyurvedicPharmacopoeiaOfIndiaAllVolume — gelezen op 2026-10-29.
5. Shandhi SP, Richi FT, Alam S, Ahamed KU, Emon NU, Ahmed N, e.a. Food Science & Nutrition 2024;12(12):10680–10698. doi:10.1002/fsn3.4585 (2024). Isolation, Structure Elucidation, and Bioactivity Evaluation of Two Alkaloids From Piper chaba H. Stem: A Traditional Medicinal Spice and Its Chemico-Pharmacological Aspects. Volledige tekst; samenvatting, inleiding en 'In Vivo Acute Oral Toxicity'. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11666819/ — gelezen op 2026-10-29.
6. Rahman MM, Dipti TT, Islam MN, Abdullah ATM, Jahan S, Alam MM, Karim MR, e.a. Saudi Journal of Biological Sciences 2023;30(6):103663. doi:10.1016/j.sjbs.2023.103663 (2023). Chemical composition, antioxidant and antibacterial activity of Piper chaba stem extracts with preservative effects on storage of raw beef patties. Samenvatting en inleiding (gebruik als keukenkruid); het laboratoriumdeel is niet gebruikt. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10196701/ — gelezen op 2026-10-29.
7. Ian Cowie, via iNaturalist (2015). iNaturalist-waarneming 298146245, Piper retrofractum (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/298146245 — gelezen op 2026-10-29.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.