Draksha

De farmacopee beschrijft de gedroogde vrucht als zoet en samentrekkend, zwaar en vettig, met onder meer de traditionele werkingen brimhana (opbouwend) en vatapittahara (vermindert vata en pitta). Onderzoek bij mensen naar de traditionele toepassingen hebben we niet gevonden. Een kleine studie met rozijnen als voedsel liet een daling van het cholesterol zien, maar die daling trad ook op in de groep die alleen meer ging wandelen; een effect van de rozijnen zelf is daarmee niet aangetoond. Druivenallergie komt voor en kan ernstig zijn.

Wetenschappelijke naam

Vitis vinifera L.^[1],[2],[4]

Plantenfamilie

Vitaceae^[1],[2],[4]

Botanische synoniemen

Cissus vinifera (L.) Kuntze, Vitis sylvestris C.C.Gmel., Vitis silvestris Roth, Vitis laciniosa L., Vitis apyrena Schult.^[1],[2],[4]

Sanskrietnaam

Draksha, Mridvika, Gostani^[4]

Nederlandse naam

Wijnstok^[3]Dit is de Nederlandse naam van de plant in het Nederlands Soortenregister.

Engelse naam

Dry Grapes, Raisins^[4]

Gebruikt plantendeel

Gedroogde rijpe vruchten (rozijnen)^[4]Blad, pitten, sap en wijn worden hier niet beschreven.

Herkenning

De gedroogde vrucht is een kleverige, vlezige bes, donkerbruin tot zwart, langwerpig of ovaal en soms bolvormig, 1,5 tot 2,5 cm lang en 0,5 tot 1,5 cm breed. De schil is onregelmatig gerimpeld. Meestal zitten er 1 tot 4 bruine tot zwarte zaden van 4 tot 7 mm in. De geur is zoetig en aangenaam, de smaak zoet.^[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt als traditionele toepassingsgebieden onder meer trishna (dorst), jvara (koorts), kasa (hoest), shvasa (benauwdheid), daha (branderig gevoel), shosha (uitdroging, vermagering), kamala (geelzucht), raktapitta (bloedingen), vibandha (verstopping), arsha (aambeien), agnimandya (zwakke spijsvertering), madatyaya (klachten door alcohol), pandu (bleekheid) en vatarakta. Belangrijke bereidingen zijn Drakshasava, Draksharishta, Drakshavaleha, Drakshadi churna en Eladi gutika. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[4]

Druivenallergie

Allergie voor druiven komt voor. Bij mensen met deze allergie zijn ernstige allergische reacties (anafylaxie) beschreven, vooral na het drinken van wijn. Het belangrijkste allergeen is een eiwit (Vit v 1) dat lijkt op eiwitten in perzik en kers, zodat mensen die op die vruchten reageren ook op druiven kunnen reageren. Hebt u een allergie voor druiven, gebruik dan geen producten met druiven of rozijnen.^[6]

Lever

Volgens LiverTox zijn extracten van druivenpitten, vrucht en blad en druivensap niet in verband gebracht met leverschade. Dat hoofdstuk gaat vooral over druivenpitextract, een ander deel dan de rozijnen uit de farmacopee.^[7]

Wat niet bekend is

We vonden geen Europese kruidenmonografie en geen LactMed-hoofdstuk over druiven of rozijnen; de LiverTox- en NCCIH-pagina's gaan over druivenpitextract. Gegevens over Ayurvedische bereidingen van rozijnen, zoals Drakshasava of Draksharishta, tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen en samen met medicijnen hebben we niet gevonden. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Rozijnen bevatten veel suiker: in de studie hierboven kregen de rozijnengroepen een groter deel van hun energie uit koolhydraten. Dat rozijnen als voedsel veel worden gegeten, zegt niet alles over geconcentreerde of gefermenteerde bereidingen. Gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[5],[7]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Vitis vinifera L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2457006; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/207870633 — gelezen op 2026-10-26.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Vitis vinifera L., Sp. Pl. 1: 202 (1753). https://www.ipni.org/n/69138-1 — gelezen op 2026-10-26.
3. Naturalis Biodiversity Center. Nederlands Soortenregister: Vitis vinifera L. (Wijnstok). Nederlandse naam, opgevraagd via de Naturalis-databank. https://www.nederlandsesoorten.nl/nsr/concept/000000016916 — gelezen op 2026-10-26.
4. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume III: monografie nr. 21 Draksha (Fruit). monografie nr. 21, pp. 45–46; gelezen op een scan van Vol. III (Wellcome Collection, via archive.org). https://archive.org/details/b32220522_0003 — gelezen op 2026-10-26.
5. Puglisi MJ, Vaishnav U, Shrestha S, Torres-Gonzalez M, Wood RJ, Volek JS, Fernandez ML (2008). Raisins and additional walking have distinct effects on plasma lipids and inflammatory cytokines. Lipids Health Dis 7:14. volledige tekst (PMC2329638): methode, resultaten, discussie en financiering (California Grape Commission). https://doi.org/10.1186/1476-511X-7-14 — gelezen op 2026-10-26.
6. Wüthrich B (2018). Allergic and intolerance reactions to wine. Allergol Select 2(1):80–88. volledige tekst (PMC6883207): paragraaf over allergenen in druiven en wijn. https://doi.org/10.5414/ALX01420E — gelezen op 2026-10-26.
7. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) (2023). LiverTox: Grape Seed. Overview en Hepatotoxicity; bijgewerkt 20 maart 2023. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK590485/ — gelezen op 2026-10-26.
8. Rose Zappa, via iNaturalist (2024). iNaturalist-waarneming 239718609, Vitis vinifera (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/239718609 — gelezen op 2026-10-26.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-26. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.