AyurswasthaGezondheidscentrum
← Ayurvedische geneeskrachtige planten

Jambu

Syzygium cumini (L.) Skeels

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-26

Jambu: tros glanzende, donkerpaarse tot zwarte bessen en één groene vrucht aan een tak met leerachtige bladeren
Rijpe en onrijpe vruchten; het gebruikte zaad zit in de vrucht (Kachchh, Gujarat, India, 2025). Foto: Parth Kansara, CC BY 4.0, bron.

Samenvatting

De farmacopee beschrijft het zaad als zoet, zuur en samentrekkend, en noemt als traditionele toepassingen madhumeha en udakameha, twee Ayurvedische ziektecategorieën. Een systematisch overzicht van 13 kleine gerandomiseerde studies bij volwassenen met diabetes type 2 of prediabetes vond een bescheiden daling van de nuchtere bloedsuiker, maar geen duidelijk effect op het HbA1c. De zekerheid van dat bewijs is laag. Over veiligheid op langere termijn is weinig bekend.

Identiteit en namen

Wetenschappelijke naam
Syzygium cumini (L.) Skeels[1],[2],[3]
Plantenfamilie
Myrtaceae[1],[2],[3]
Botanische synoniemen
Eugenia jambolana Lam., Eugenia cumini (L.) Druce, Myrtus cumini L., Syzygium jambolanum (Lam.) DC.[1],[2],[3]
Sanskrietnaam
Jambu, Mahajambu, Kshudrajambu[3]Mahajambu en Kshudrajambu staan in de monografie over de stambast; de monografie over het zaad noemt geen andere Sanskrietnamen.
Engelse naam
Jambul tree[3]

Gebruikt plantendeel en herkenning

Gebruikt plantendeel
Gedroogde zaden, Gedroogde stambast[3]De vrucht en het blad worden hier niet beschreven.
Herkenning
Het zaad bestaat uit 2 tot 5 zaden die zo tegen elkaar gedrukt zijn dat ze op één zaad lijken, in een crèmekleurig, leerachtig omhulsel. Het is glad, ovaal of rond, ongeveer 1 cm lang en breed, bruinzwart, en smaakt samentrekkend. De stambast komt voor als licht gebogen of vlakke stukken van 0,5 tot 2,5 cm dik, aan de buitenkant ruw en lichtgrijs tot asgrauw, aan de binnenkant vezelig en roodbruin.[3]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Traditionele Ayurvedische eigenschappen

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

Beschreven deel
Zaad (Jambu)
Rasa (smaak)
madhura (zoet), amla (zuur), kashaya (samentrekkend)[3]
Guna (eigenschappen)
guru (zwaar), ruksha (droog)[3]
Virya (traditionele potentie)
shita (verkoelend)[3]Virya is een traditionele indeling van de werking, niet de temperatuur van het product.
Vipaka (effect na vertering)
katu (scherp)[3]Vipaka is de traditionele omschrijving van het effect na de vertering.
Traditionele werkingen (karma)
vatala (vermeerdert vata), pittahara (vermindert pitta), kaphahara (vermindert kapha), vishtambhi (kan verstopping geven), grahi (bindend, ophoudend)[3]

Deze termen beschrijven de traditionele Ayurvedische leer. Het zijn geen bewezen medische werkingen; zie hieronder wat onderzoek laat zien.

Beschreven deel
Stambast (Jambu)
Rasa (smaak)
kashaya (samentrekkend)[3]
Guna (eigenschappen)
ruksha (droog)[3]
Virya (traditionele potentie)
shita (verkoelend)[3]
Vipaka (effect na vertering)
katu (scherp)[3]
Traditionele werkingen (karma)
kaphahara (vermindert kapha), pittahara (vermindert pitta), vatala (vermeerdert vata), grahi (bindend, ophoudend), stambhaka (stelpend), krimidoshaghna (tegen wormen)[3]

Traditionele toepassingen

  • Voor het zaad noemt de farmacopee madhumeha en udakameha; een belangrijke bereiding is Pushyanuga churna. Voor de stambast noemt ze atisara (diarree) en raktapitta (bloedingen), met de bereiding Ushirasava. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.[3]

Onderzoek en beperkingen

Bloedsuiker bij diabetes type 2 en prediabetes

Soort bewijs: systematisch overzicht · Onderzocht: Zaad, zaadkern, blad of vrucht als poeder, capsule, thee of extract; ook mengsels met andere kruiden en enkele verwante soorten

Een systematisch overzicht van 13 gerandomiseerde studies (802 volwassenen, 2 tot 24 weken) bekeek deze soort en enkele verwante soorten uit dezelfde familie. Gemiddeld daalde de nuchtere bloedsuiker iets meer dan in de controlegroepen. Op de bloedsuiker na de maaltijd, het HbA1c (de gemiddelde bloedsuiker over enkele maanden) en de bloedvetten werd geen duidelijk effect gevonden. In de studies met het zaad leek de daling van de nuchtere bloedsuiker groter, maar dat is een verkennende uitkomst uit weinig studies. De auteurs noemen deze middelen veelbelovend maar onbewezen, en geen vervanging van de gewone behandeling van diabetes.[4]

Beperkingen: Geen enkele studie had een laag risico op vertekening, de uitkomsten liepen sterk uiteen en de zekerheid van het bewijs was laag tot zeer laag. De studies waren klein en kort, en in zes studies ging het om een mengsel, zodat een effect niet aan deze plant alleen is toe te schrijven. Bloedsuiker is niet hetzelfde als de traditionele toepassing madhumeha.

Stambast

Soort bewijs: traditioneel · Onderzocht: Stambast

We hebben geen onderzoek bij mensen gevonden met de stambast bij de toepassingsgebieden uit de farmacopee. Klinisch bewijs voor deze traditionele toepassingen ontbreekt daarom.[3]

Beperkingen: Het ontbreken van onderzoek betekent niet dat een werking is uitgesloten of bewezen.

Veiligheid

Wat de studies laten zien
In het systematische overzicht veranderden leverwaarden (AST, ALT) en de nierwaarde creatinine gemiddeld niet duidelijk. De studies duurden kort, waren klein en meldden bijwerkingen beperkt. Volgens de auteurs zegt dit daarom niets over veiligheid op lange termijn.[4]
Wat niet bekend is
We vonden geen Europese kruidenmonografie en geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk over deze plant. Over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen en samen met medicijnen hebben we geen gelezen gegevens. Dat betekent niet dat het veilig is. De farmacopee noemt het zaad vishtambhi, wat op verstopping kan wijzen. Gebruikt u medicijnen, bijvoorbeeld tegen diabetes, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.[3],[4]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

Bronnen en datum

  1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Syzygium cumini (L.) Skeels, geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 199476; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/207343141 — gelezen op 2026-10-26.
  2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Syzygium cumini (L.) Skeels, Bull. Bur. Pl. Industr. U.S.D.A. 25: 248 (1912). https://www.ipni.org/n/601603-1 — gelezen op 2026-10-26.
  3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume II: monografieën nr. 25 Jambu (Seed) en nr. 26 Jambu (Stem bark). nr. 25 (p. 54) en nr. 26 (p. 56) volgens de officiële lijst; gelezen op een scan van Vol. II (Wellcome Collection, via archive.org). De doseringen zijn bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0002 — gelezen op 2026-10-26.
  4. Duangchan T, Kuakul K, Saipin C, Pongyeela H, Sarana H, Wangriatisak K, Chatatikun M, Phongphithakchai A (2026). Efficacy and Safety of Syzygium cumini and Related Myrtaceae Interventions for Dysglycemia: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Foods 15(13):2332. volledige tekst (PMC13360929): resultaten, veiligheidsuitkomsten, GRADE, discussie, tabel met studiekenmerken; geen externe financiering. https://doi.org/10.3390/foods15132332 — gelezen op 2026-10-26.
  5. Parth Kansara, via iNaturalist (2025). iNaturalist-waarneming 297645550, Syzygium cumini (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/297645550 — gelezen op 2026-10-26.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-26. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.

Persoonlijke Ayurvedische begeleiding in Rotterdam

Begin met een kennismaking of intakegesprek. Daarna kiezen we samen wat bij u past.

Afspraak maken