Kakanasika

In de Ayurveda wordt het zaad beschreven als zoet en verkoelend en als rasayana. Er is geen onderzoek bij mensen gevonden en we vonden geen gegevens over de veiligheid. Let op: een klassieke Ayurvedische tekst koppelt een vergelijkbare Sanskrietnaam aan een andere soort.

Wetenschappelijke naam

Martynia annua L.^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Martyniaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Martynia diandra Gloxin, Martynia angulosa Lam., Martynia pallida Salisb., Proboscidea jussieui Steud.^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Kakanasika, Kakangi^[3]

Engelse naam

Tigers Claw, Devil's Claw^[3]

Gebruikt plantendeel

Gedroogd zaad^[3]

Herkenning

Het 'zaad' is langwerpig, hard en houtig, 2 tot 5 cm lang en 1,5 tot 1,7 cm breed, gerimpeld en lichtbruin tot zwart. Aan de voorkant zitten twee scherpe, teruggebogen haken. Aan alle kanten lopen duidelijke groeven, met in de groeven aan de holle kant twee tot vier behaarde stekels. Het heeft geen smaak of geur.^[3]

Let op verwarring: De vertaler van het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha identificeert Kakanasa (met het synoniem Kakangi, dat de farmacopee ook noemt) als Pentatropis microphylla, een andere soort. De eigenschappen die de Bhavaprakasha daaraan geeft (scherp en verwarmend) zijn tegengesteld aan die in de farmacopee (zoet en verkoelend). Daarom gebruiken we die klassieke tekst niet voor Martynia annua. Alleen de wetenschappelijke naam geeft houvast.^[3],[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt als enige toepassing palita (door de farmacopee niet nader toegelicht). Bereidingen zijn Cyavanaprasha avaleha en Tryushanadi ghrita. Dit is een Ayurvedische ziektecategorie, geen moderne diagnose, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]

Wat niet bekend is

We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie, vergiftiging of giftigheid bij dieren voor het zaad van Martynia annua, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Martynia annua L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2502496. https://www.gbif.org/species/207267571 — gelezen op 2026-10-28.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Martynia annua L., Sp. Pl. 2: 618 (1753). https://www.ipni.org/n/675840-1 — gelezen op 2026-10-28.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume III, monografie nr. 36 Kakanasika (Seed). Vol. III nr. 36, gedrukte pp. 77–78, gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org) en in de digitale editie. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0003 — gelezen op 2026-10-28.
4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Guḍūcyādi varga, Kākanāsā. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Guḍūcyādi varga, verzen 248–249 (Kākanāsā), p. 268; gelezen op de paginascan. De vertaler identificeert de plant als Pentatropis microphylla W. & A.; alleen gebruikt voor de naamsverwarring. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-28.
5. Aryan K, via iNaturalist (2023). iNaturalist-waarneming 177986988, Martynia annua (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/177986988 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-28. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.