AyurswasthaGezondheidscentrum
← Ayurvedische geneeskrachtige planten

Kamala (lotus)

Nelumbo nucifera Gaertn.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29

Kamala: geopende roze lotusbloem met gele vruchtbodem en meeldraden, naast twee jonge zaaddozen en grote bladeren
Bloem en jonge zaaddozen (Telangana, India, 2025). Foto: Aditya Rao, CC BY 4.0, bron.

Samenvatting

In de Ayurveda wordt de lotusbloem beschreven als zoet, bitter en samentrekkend en als verkoelend, en genoemd bij onder meer dorst, een branderig gevoel en bloedingen. Wij vonden geen onderzoek bij mensen met de bloem en geen gegevens over de veiligheid van de bloem. Van de lotuswortel, een ander deel, is bekend dat die bij sommige mensen met hooikoorts allergische klachten geeft.

Identiteit en namen

Wetenschappelijke naam
Nelumbo nucifera Gaertn.[1],[2],[3]
Plantenfamilie
Nelumbonaceae[1],[2],[3]
Botanische synoniemen
Nelumbium speciosum Willd., Nelumbium nelumbo (L.) Druce, Nelumbo speciosa Willd., Nelumbo indica Pers.[1],[2],[3]
Sanskrietnaam
Kamala, Padma, Abja, Aravinda, Pankaja, Nalina, Shatapatra[3],[4]
Engelse naam
Lotus, Sacred lotus[3],[4]

Gebruikt plantendeel en herkenning

Gebruikt plantendeel
Gedroogde bloem zonder steel[3]
Herkenning
De gedroogde bloem is 10 tot 15 cm in doorsnede en geelbruin. De kelkbladen zijn bladachtig en 3 tot 5 cm lang; de talrijke kroonbladen zijn gekreukt, elliptisch en 2 tot 4 cm lang. In het midden zit een vlezige, tolvormige vruchtbodem van 3 tot 5 cm met harde, zwarte, zetmeelrijke zaden.[3]

Let op verwarring: De farmacopee heeft naast de bloem ook een aparte monografie over de wortelstok van de lotus, met andere eigenschappen. Dit artikel gaat over de bloem. De farmacopee rekent de lotus nog tot de familie Nymphaeaceae (waterlelies); volgens de internationale plantennamenlijst WCVP hoort hij in een eigen familie, Nelumbonaceae.[1],[3]

Let op verwarring: De farmacopee gebruikt de Engelse naam 'Kamala' ook voor een heel andere plant: de klieren en haren van de vrucht van Mallotus philippensis (Kampilla). Die heeft niets met de lotus te maken.[3]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Traditionele Ayurvedische eigenschappen

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

Beschreven deel
Bloem
Rasa (smaak)
madhura (zoet), tikta (bitter), kashaya (samentrekkend)[3]
Guna (eigenschappen)
shita (koel), laghu (licht)[3]
Virya (traditionele potentie)
shita (verkoelend)[3]Virya is een traditionele indeling van de werking, niet de temperatuur van het product.
Vipaka (effect na vertering)
madhura (zoet)[3]Vipaka is de traditionele omschrijving van het effect na de vertering.
Traditionele werkingen (karma)
kaphahara (vermindert kapha), pittahara (vermindert pitta), varnya (goed voor de huidskleur)[3],[4]De farmacopee noemt daarnaast santapahara en mutra virajaniya, termen die in de gelezen bronnen niet worden toegelicht; die zijn hier weggelaten.

Deze termen beschrijven de traditionele Ayurvedische leer. Het zijn geen bewezen medische werkingen; zie hieronder wat onderzoek laat zien. De uitleg van 'varnya' volgt de Engelse vertaling van de Bhavaprakasha.

Traditionele toepassingen

  • De farmacopee noemt trishna (dorst), daha (branderig gevoel), raktapitta (bloedingsaandoeningen), visarpa en vishavikara (gevolgen van vergiftiging). De bloem is onderdeel van Aravindasava en Catura kaval ghrta. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.[3],[4]
  • Het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha beschrijft Kamala als verkoelend, zoet en goed voor de huidskleur; het zou kapha en pitta verminderen en helpen bij dorst, een branderig gevoel, bloedingsziekten, blaasjes op de huid, vergiftiging en visarpa (in de vertaling 'herpes'). De witte lotus geldt als de beste; rode en andere kleuren zouden iets minder sterk zijn. De tekst geeft ook aparte eigenschappen voor de kroonbladen (onder meer bij een branderig gevoel, dorst, pijnlijk plassen en bloedingen), de meeldraden, de zaaddoos, de bloemsteel, de knol en het zaad. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.[4]

Onderzoek en beperkingen

Onderzoek bij mensen

Soort bewijs: traditioneel · Onderzocht: Gedroogde bloem

We hebben geen onderzoek bij mensen gevonden met de lotusbloem. Het onderzoek naar de bloem gaat over de chemische samenstelling, celproeven en proeven met dieren. Onderzoek bij mensen met andere delen, zoals extracten van het blad, of met mengsels zegt niets over de bloem.[3],[5]

Beperkingen: Het ontbreken van onderzoek betekent niet dat een werking is uitgesloten of bewezen.

Veiligheid

Allergie voor lotuswortel
In een landelijke Koreaanse enquête onder mensen met hooikoorts en een kruisallergie voor voedsel (pollen-voedselallergie) was lotuswortel bij 2,6 procent van hen een oorzaak van klachten. Dit gaat over de wortelstok als voedsel, niet over de bloem. Of de bloem allergische reacties geeft, is niet onderzocht.[6]
Wat niet bekend is
We vonden geen gelezen gegevens over giftigheid, bijwerkingen, allergie of vergiftiging door de lotusbloem, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk over de lotus. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.[3],[5],[6]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

Bronnen en datum

  1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Nelumbo nucifera Gaertn., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2384945. https://www.gbif.org/species/207318418 — gelezen op 2026-10-27.
  2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Nelumbo nucifera Gaertn., Fruct. Sem. Pl. i. 73 (1788). https://www.ipni.org/n/605422-1 — gelezen op 2026-10-27.
  3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume II, monografie nr. 32 Kamala (Flower). Vol. II nr. 32, pp. 69–70; gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org) en vergeleken met de digitale editie. Andere monografie over deze soort: Vol. III nr. 38 (Rhizome). De Engelse naam Kamala staat ook bij Vol. I nr. 35 Kampilla (Mallotus philippensis; digitale editie). De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0002 — gelezen op 2026-10-27.
  4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Puṣpavarga, Kamala. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Puṣpavarga, verzen 1–13 (Kamala), pp. 280–281; gelezen op de paginascan. De botanische naam Nelumbo nucifera Gaertn. is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-29.
  5. Tungmunnithum D, Pinthong D, Hano C. Medicines (Basel) 5(4):127 (2018). Flavonoids from Nelumbo nucifera Gaertn., a Medicinal Plant: Uses in Traditional Medicine, Phytochemistry and Pharmacological Activities. Volledige tekst (PMC6313397) doorzocht op onderzoek bij mensen en veiligheid. https://doi.org/10.3390/medicines5040127 — gelezen op 2026-10-27.
  6. Kim MA e.a. Allergy, Asthma & Immunology Research 10(6):648–661 (2018). Pollen-Food Allergy Syndrome in Korean Pollinosis Patients: A Nationwide Survey. Volledige tekst (PMC6182195); resultaten, veroorzakende voedingsmiddelen. https://doi.org/10.4168/aair.2018.10.6.648 — gelezen op 2026-10-27.
  7. Aditya Rao, via iNaturalist (2025). iNaturalist-waarneming 273671467, Nelumbo nucifera (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/273671467 — gelezen op 2026-10-29.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.

Persoonlijke Ayurvedische begeleiding in Rotterdam

Begin met een kennismaking of intakegesprek. Daarna kiezen we samen wat bij u past.

Afspraak maken