Karamarda

In de Ayurveda wordt de stambast beschreven als zuur van smaak, zwaar en verwarmend. Er is geen onderzoek bij mensen gevonden met de stambast. Een rattenstudie met de vrucht, een ander deel, liet geen giftigheid zien. Over de veiligheid van de bast bij mensen is niets bekend.

Wetenschappelijke naam

Carissa carandas L.^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Apocynaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Arduina carandas (L.) Baill., Capparis carandas (L.) Burm.f., Carissa salicina Lam., Echites spinosus Burm.f., Jasminonerium carandas (L.) Kuntze, Jasminonerium salicinum (Lam.) Kuntze^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Karamarda, Krishnapakaphala, Sushena^[3],[4]

Gebruikt plantendeel

Gedroogde stambast^[3]

Herkenning

De bast komt in kleine, dunne, vlakke of licht gebogen stukken, die ruw zijn door lengtestrepen. De buitenkant is bruingrijs, de binnenkant grijs en glad. De stukken zijn licht van gewicht en breken kort af.^[3]

Let op verwarring: De farmacopee heeft naast de stambast een aparte monografie over de wortel van Karamarda, met andere eigenschappen. Dit artikel gaat over de stambast. De klassieke tekst Bhavaprakasha beschrijft vooral de vrucht.^[3],[4]

Let op verwarring: De naam Carissa carandas is vroeger ook ten onrechte gebruikt voor twee andere Carissa-soorten (Carissa macrocarpa en Carissa spinarum).^[1]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt de stambast kushthahara (tegen huidaandoeningen) en vermeldt hem als onderdeel van de bereiding Marma gutika. Dit is een Ayurvedische ziektecategorie, geen moderne diagnose, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]
• Het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha bespreekt Karamarda bij de vruchten. Onrijpe vruchten zouden zuur, zwaar verteerbaar en verwarmend zijn, dorst verlichten, de eetlust opwekken en kapha, pitta en rakta (bloed) verhogen; rijpe vruchten zouden zoet en licht verteerbaar zijn en pitta en vata verminderen. Dit gaat over de vrucht, niet over de stambast. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.^[4]

De vrucht: voedsel en dieronderzoek

De vruchten worden in de regio gebruikt in curry's, sauzen, dranken en zoete gerechten. In een onderzoek uit Pakistan kregen mannelijke ratten 28 dagen lang gedroogd vruchtpoeder in het voer of een vruchtextract. Er was geen sterfte en er waren geen schadelijke veranderingen in lever en nieren. De onderzoekers wijzen erop dat het onderzoek kort was en alleen mannetjes omvatte. Dit gaat over de vrucht, niet over de stambast, en over dieren, niet over mensen.^[5]

Inhoudsstoffen volgens de farmacopee

De farmacopee vermeldt glycosiden en bèta-sitosterol in de stambast, en hartglycosiden in de wortel. Ze noemt de wortel ook braakopwekkend (vamaka). We vonden geen gelezen onderzoek naar wat deze stoffen bij gebruik van de bast of de wortel betekenen.^[3]

Wat niet bekend is

We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie of vergiftiging bij mensen door de stambast, en geen gelezen onderzoek naar de giftigheid van de bast bij dieren. Er is geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3],[5]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Carissa carandas L., geaccepteerde naam, familie, synoniemen en verkeerd toegepaste namen. WCVP-record 34145. https://www.gbif.org/species/206564160 — gelezen op 2026-10-28.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Carissa carandas L., Mant. Pl. 52 (1767). https://www.ipni.org/n/77691-1 — gelezen op 2026-10-28.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I: Volume II, monografie nr. 34 Karamarda (Stem bark). Vol. II nr. 34, pp. 73–74 (Wellcome-scan van Vol. II, gecontroleerd met de digitale editie). Andere monografie over deze soort: Vol. III nr. 40 Karamarda (Root), pp. 86–87. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0002 — gelezen op 2026-10-28.
4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Āmrādiphala varga, Karamarda. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Āmrādiphala varga, verzen 81–82 (Karamarda), pp. 320–321; gelezen op de paginascan. De botanische naam Carissa carandas Linn. is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-29.
5. Saeed W, Qamar M, Suleman R, e.a. Food Science & Nutrition 14(3):e71647 (2026). Carissa carandas L. and Its Methanol Extracts Promote Hematopoiesis and Thrombocytopoiesis: A Sub-Acute Toxicological Study in Experimental Rats. Volledige tekst (PMC13093303); inleiding, materiaal (vrucht), resultaten en beperkingen. https://doi.org/10.1002/fsn3.71647 — gelezen op 2026-10-29.
6. Seema Merchant, via iNaturalist (2021). iNaturalist-waarneming 72517385, Carissa carandas (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/72517385 — gelezen op 2026-10-29.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.