AyurswasthaGezondheidscentrum
← Ayurvedische geneeskrachtige planten

Kharjura

Phoenix dactylifera L.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-26

Kharjura: trossen rijpe, donkerroodbruine, gerimpelde dadels die aan de palm hangen
Rijpe vruchten aan de palm (In Guezzam, Algerije, 2019). Foto: Karim Haddad, CC BY 4.0, bron.

Samenvatting

De farmacopee beschrijft de gedroogde dadel als zoet en samentrekkend, zwaar en vettig en verkoelend, met onder meer de traditionele werkingen balya (versterkend) en brimhana (opbouwend). Onderzoek bij mensen naar de traditionele toepassingen hebben we niet gevonden. Onderzoek naar dadels als voedsel gaat vooral over het eten van dadels aan het eind van de zwangerschap; de studies zijn van lage tot matige kwaliteit en naar de veiligheid is weinig gekeken. Dadels bevatten veel suiker, al gaf een kleine studie bij mensen met goed geregelde diabetes geen grote stijging van de bloedsuiker.

Identiteit en namen

Wetenschappelijke naam
Phoenix dactylifera L.[1],[2],[4]
Plantenfamilie
Arecaceae[1],[2],[4]
Botanische synoniemen
Palma dactylifera (L.) Mill., Palma major Garsault, Phoenix excelsior Cav., Phoenix iberica D.Rivera, S.Ríos & Obón, Phoenix chevalieri D.Rivera, S.Ríos & Obón[1],[2],[4]
Sanskrietnaam
Kharjura, Pinda kharjura[4],[5]
Nederlandse naam
Dadel[3]Dit is de Nederlandse naam van de plant in het Nederlands Soortenregister.
Engelse naam
Dried Dates, Date[4],[5]

Gebruikt plantendeel en herkenning

Gebruikt plantendeel
Gedroogde vrucht zonder pit (hoofddeel), Verse, rijpe vrucht zonder pit[4],[5]
Herkenning
De gedroogde vrucht is een langwerpige bes van 2,5 tot 7,5 cm lang, gerimpeld, hard, roodbruin en zoet. De verse vrucht is 2 tot 3 cm lang, ovaal tot langwerpig, glad of licht gerimpeld, roodbruin tot geelbruin, met zacht, kleverig vruchtvlees.[4],[5]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Traditionele Ayurvedische eigenschappen

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

Beschreven deel
Gedroogde vrucht (Kharjura)
Rasa (smaak)
madhura (zoet), kashaya (samentrekkend)[4]
Guna (eigenschappen)
guru (zwaar), snigdha (vettig)[4]
Virya (traditionele potentie)
shita (verkoelend)[4]Virya is een traditionele indeling van de werking, niet de temperatuur van het product.
Vipaka (effect na vertering)
madhura (zoet)[4]Vipaka is de traditionele omschrijving van het effect na de vertering.
Traditionele werkingen (karma)
vatahara (vermindert vata), pittahara (vermindert pitta), kaphahara (vermindert kapha), hridya (goed voor het hart), tarpana (voedend, verkwikkend), balya (versterkend), brimhana (opbouwend), vrishya (versterkend, ook voor de voortplanting), shukrala (bevordert het zaad)[4]

Deze termen beschrijven de traditionele Ayurvedische leer. Het zijn geen bewezen medische werkingen; zie hieronder wat onderzoek laat zien.

Beschreven deel
Verse vrucht (Kharjura)
Rasa (smaak)
madhura (zoet), kashaya (samentrekkend)[5]
Guna (eigenschappen)
guru (zwaar), snigdha (vettig)[5]
Virya (traditionele potentie)
shita (verkoelend)[5]
Vipaka (effect na vertering)
madhura (zoet)[5]
Traditionele werkingen (karma)
vatahara (vermindert vata), pittahara (vermindert pitta), kaphahara (vermindert kapha), mamsavardhaka (bouwt spierweefsel op), rucikara (bevordert de eetlust), hridya (goed voor het hart), balya (versterkend), tarpaka (voedend, verkwikkend)[5]

Traditionele toepassingen

  • Voor de gedroogde vrucht noemt de farmacopee onder meer kshaya en kshata kshaya (uitputting en vermagering, ook na verwonding), daha (branderig gevoel), raktapitta (bloedingen), murccha (flauwvallen), trishna (dorst), madatyaya (klachten door alcohol), kasa (hoest), shvasa (benauwdheid), shrama (vermoeidheid), jvara (koorts), hikka (hik) en prameha. Voor de verse vrucht noemt ze een vergelijkbare lijst. Belangrijke bereidingen zijn Drakshadi churna, Eladya modaka, Eladi gutika en Shiva gutika. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.[4],[5]

Onderzoek en beperkingen

Traditionele toepassingen

Soort bewijs: traditioneel · Onderzocht: Gedroogde en verse vrucht

We hebben geen onderzoek bij mensen gevonden met gedroogde of verse dadels bij de toepassingsgebieden uit de farmacopee. Klinisch bewijs voor deze traditionele toepassingen ontbreekt daarom.[4]

Beperkingen: Het ontbreken van onderzoek betekent niet dat een werking is uitgesloten of bewezen.

Dadels rond de bevalling

Soort bewijs: systematisch overzicht · Onderzocht: Dadels als voedsel (puur, als sap of als siroop), vaak rijpe of gedroogde dadels

Een systematisch overzicht van 48 studies, vooral uit Indonesië en Iran, keek naar het eten van dadels aan het eind van de zwangerschap, tijdens de bevalling of erna. Volgens de samengevoegde resultaten duurde de zwangerschap gemiddeld ongeveer twee dagen korter, verliepen delen van de bevalling sneller en was inleiden minder vaak nodig. Na de bevalling werden meer moedermelk en minder bloedverlies gemeld.[6]

Beperkingen: Twee derde van de studies was niet gerandomiseerd, de uitkomsten liepen sterk uiteen en de onderzoekers beoordeelden de kwaliteit van het bewijs als laag tot matig. Slechts 4 van de 48 studies keken naar bijwerkingen. De onderzoekers noemen de veiligheid, vooral in de late zwangerschap, nog twijfelachtig. Dit is geen aanbeveling om dadels te gebruiken om een bevalling te beïnvloeden; bespreek dat met uw verloskundige of arts. De bevalling staat niet bij de traditionele toepassingen uit de farmacopee.

Bloedsuiker na het eten van dadels

Soort bewijs: klein onderzoek bij mensen · Onderzocht: Vijf soorten rijpe dadels uit de Verenigde Arabische Emiraten

In een kleine studie met 13 gezonde mensen en 10 mensen met goed geregelde diabetes type 2 hadden vijf soorten rijpe dadels een lage tot gemiddelde glykemische index (46 tot 55). Bij de mensen met diabetes gaven de dadels geen grote stijging van de bloedsuiker na de maaltijd.[7]

Beperkingen: Het was een kleine, niet-gerandomiseerde studie met vijf soorten dadels. De mensen met diabetes gebruikten alleen een dieet of metformine; de uitkomst geldt niet voor mensen die insuline of meerdere medicijnen gebruiken. De studie werd betaald door een voedselautoriteit en de dadels werden geschonken door een dadelfabriek.

Veiligheid

Zwangerschap
Dadels worden in sommige landen gegeten aan het eind van de zwangerschap. In de studies daarover is nauwelijks naar bijwerkingen gekeken: maar 4 van de 48 studies deden dat. De onderzoekers schrijven dat de veiligheid, vooral in de late zwangerschap, nog twijfelachtig is. Bent u zwanger, overleg dan met uw verloskundige of arts voordat u dadels of dadelbereidingen gebruikt om de zwangerschap of bevalling te beïnvloeden.[6]
Suiker en diabetes
Dadels bevatten veel suiker. Volgens het overzicht over de zwangerschap kan dagelijks dadels eten lastig zijn bij diabetes of zwangerschapsdiabetes; andere studies vonden geen grote stijging van de bloedsuiker. Hebt u diabetes, bespreek dan met uw arts of diëtist hoe dadels in uw voeding passen.[6],[7]
Wat niet bekend is
We vonden geen Europese kruidenmonografie en geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk over dadels. Over allergie voor dadels vonden we alleen samenvattingen, geen volledige artikelen. Gegevens over gedroogde dadels als Ayurvedisch middel, bijvoorbeeld als poeder of in bereidingen, bij kinderen, tijdens borstvoeding en samen met medicijnen hebben we niet gevonden. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Dat dadels als voedsel veel worden gegeten, zegt niet alles over geconcentreerde bereidingen. Gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.[6]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

Bronnen en datum

  1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Phoenix dactylifera L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 152659; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/206588812 — gelezen op 2026-10-26.
  2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Phoenix dactylifera L., Sp. Pl. 2: 1188 (1753). https://www.ipni.org/n/668912-1 — gelezen op 2026-10-26.
  3. Naturalis Biodiversity Center. Nederlands Soortenregister: Phoenix dactylifera L. (Dadel). Nederlandse naam, opgevraagd via de Naturalis-databank. https://www.nederlandsesoorten.nl/nsr/concept/0E8REWZHGBH0 — gelezen op 2026-10-26.
  4. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume IV: monografie nr. 21 Kharjura (Dried Fruit). monografie nr. 21, pp. 43–44; gelezen op een scan van Vol. IV (Wellcome Collection, via archive.org); de monografie noemt als familie 'Araceae', een drukfout voor Arecaceae. https://archive.org/details/b32220522_0004 — gelezen op 2026-10-26.
  5. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume IV: monografie nr. 22 Kharjura (Fresh Fruit). monografie nr. 22, pp. 45–46; gelezen op een scan van Vol. IV (Wellcome Collection, via archive.org). https://archive.org/details/b32220522_0004 — gelezen op 2026-10-26.
  6. Salajegheh Z, Nasiri M, Imanipour M, Zamanifard M, Sadeghi O, Ghasemi Dehcheshmeh M, Asadi M (2024). Is oral consumption of dates (Phoenix dactylifera L. fruit) in the peripartum period effective and safe integrative care to facilitate childbirth and improve perinatal outcomes: a comprehensive revised systematic review and dose-response meta-analysis. BMC Pregnancy Childbirth 24(1):12. volledige tekst (PMC10759543): resultaten, bijwerkingen, discussie, beperkingen en financiering (Abadan University of Medical Sciences). https://doi.org/10.1186/s12884-023-06196-y — gelezen op 2026-10-26.
  7. Alkaabi JM, Al-Dabbagh B, Ahmad S, Saadi HF, Gariballa S, Ghazali MA (2011). Glycemic indices of five varieties of dates in healthy and diabetic subjects. Nutr J 10:59. volledige tekst (PMC3112406): methode, resultaten, beperkingen en dankwoord (financiering Abu Dhabi Food Control Authority). https://doi.org/10.1186/1475-2891-10-59 — gelezen op 2026-10-26.
  8. Karim Haddad, via iNaturalist (2019). iNaturalist-waarneming 37229306, Phoenix dactylifera (onderzoekskwaliteit; drie overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/37229306 — gelezen op 2026-10-26.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-26. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.

Persoonlijke Ayurvedische begeleiding in Rotterdam

Begin met een kennismaking of intakegesprek. Daarna kiezen we samen wat bij u past.

Afspraak maken