Krishnajiraka (karwijzaad)

De Ayurvedic Pharmacopoeia of India beschrijft de vruchten als Krishnajiraka, onder meer met de traditionele werkingen dipana (wekt de spijsvertering op) en pacana (bevordert de vertering). Het Europees Geneesmiddelenbureau erkent karwijzaad als traditioneel kruidengeneesmiddel bij spijsverteringsklachten zoals een opgeblazen gevoel en winderigheid, op grond van langdurig gebruik en niet van klinisch bewijs. Het bureau raadt gebruik af bij lever- en galwegaandoeningen, tijdens zwangerschap en borstvoeding en onder de 12 jaar.

Wetenschappelijke naam

Carum carvi L.^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Apiaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Apium carvi (L.) Crantz, Bunium carvi (L.) M.Bieb., Carum officinale Gray^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Krishnajiraka, Asitajiraka^[3]

Nederlandse naam

Karwijzaad^[4]

Engelse naam

Black caraway^[3]

Gebruikt plantendeel

Gedroogde, rijpe vruchten^[3]

Herkenning

De vruchten zijn groenbruin, licht gebogen en langwerpig; de deelvruchtjes zitten meestal los, zijn tot 7 mm lang en 2 mm breed, vrijwel gelijkmatig vijfzijdig en naar beide uiteinden versmald, met vijf heel smalle, geelachtige ribben. Geur en smaak zijn aromatisch en kenmerkend.^[3]

Let op verwarring: Zwarte komijn of kalonji (Nigella sativa) is een andere soort, in de farmacopee Upakunchika genoemd. Ook komijn (Cuminum cyminum, in de farmacopee Shvetajiraka) is een andere soort. Let daarom op de wetenschappelijke naam, niet alleen op namen als ‘zwarte karwij’ of ‘zwarte komijn’.^[3],[6]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt als traditionele toepassingsgebieden agnimandya (zwakke spijsvertering), adhmana (opgezette buik), jirnajvara (langdurige koorts), grahaniroga (darmaandoening met wisselende ontlasting, in Ayurvedische zin) en krimiroga (wormen). Belangrijke bereidingen zijn Jirakadyarishta en Jirakadi modaka; dit zijn mengsels. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]

Lever, galwegen en maag

De Europese monografie raadt gebruik af bij leverziekte, ontsteking van de galwegen, gebrek aan maagzuur, galstenen en andere galwegaandoeningen.^[4]

Allergie

Niet gebruiken bij overgevoeligheid voor karwij, andere schermbloemigen (venkel, anijs, selderij, koriander, dille), bijvoet of berk.^[4]

Zwangerschap, borstvoeding en kinderen

De veiligheid tijdens zwangerschap en borstvoeding is niet vastgesteld; de Europese monografie raadt gebruik als geneesmiddel dan af. Onder de 12 jaar wordt gebruik afgeraden, omdat gegevens ontbreken. LactMed noemt karwij meestal goed verdragen; bijwerkingen zijn vooral maagklachten zoals zuurbranden, boeren, winderigheid en misselijkheid.^[4],[5]

Wat niet bekend is

Er zijn geen wisselwerkingen met medicijnen gemeld, maar daar is weinig onderzoek naar gedaan. Onderzoek naar schade aan de vruchtbaarheid, het erfelijk materiaal of kanker is niet uitgevoerd. Dat betekent niet dat karwij daarbij veilig is: het is niet bekend.^[4]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Carum carvi L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2701499; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/206525965 — gelezen op 2026-10-25.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Carum carvi L., Sp. Pl. (1753). https://www.ipni.org/n/839677-1 — gelezen op 2026-10-25.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume I: monografie nr. 48 Krishnajiraka (Fruit). monografie nr. 48 (p. 73 volgens de inhoudsopgave); ook gebruikt: de inhoudsopgave met nr. 67 Shvetajiraka (Cuminum cyminum) en nr. 74 Upakunchika (Nigella sativa); gelezen in een digitale editie van Part I, Vol. I–VI (Department of AYUSH) op archive.org. https://archive.org/details/AyurvedicPharmacopoeiaOfIndiaAllVolume — gelezen op 2026-10-25.
4. European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC) (2015). European Union herbal monograph on Carum carvi L., fructus (EMA/HMPC/715092/2013). rubrieken 4.1–4.8 en 5.3, en de namenlijst (NL: Karwijzaad). https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/carvi-fructus — gelezen op 2026-10-25.
5. National Institute of Child Health and Human Development (NICHD), via NCBI Bookshelf. Drugs and Lactation Database (LactMed) — Caraway. Summary of Use during Lactation. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501791/ — gelezen op 2026-10-25.
6. National Institute of Child Health and Human Development (NICHD), via NCBI Bookshelf. Drugs and Lactation Database (LactMed) — Black Seed. Andere namen: Black cumin, Kalonji (Nigella sativa). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501876/ — gelezen op 2026-10-25.
7. Caleb Catto, via iNaturalist (2019). iNaturalist-waarneming 27324726, Carum carvi (onderzoekskwaliteit; drie overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/27324726 — gelezen op 2026-10-25.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.