Kulattha (paardengram)

De Bhavaprakasha beschrijft Kulattha als samentrekkend van smaak en verwarmend, en noemt het onder meer bij hoest, kortademigheid en nierstenen. Onderzoek bij mensen hebben we niet zelf kunnen lezen: een overzichtsartikel vermeldt één studie bij mensen met nierstenen, en een ander overzicht zegt dat klinisch onderzoek nog nodig is. Paardengram is een voedingsmiddel; de rauwe zaden bevatten stoffen die de vertering en opname van voedingsstoffen remmen, die bij weken, kiemen en koken afnemen. Over gebruik als geneesmiddel tijdens zwangerschap, bij kinderen of samen met medicijnen is niets bekend.

Wetenschappelijke naam

Macrotyloma uniflorum (Lam.) Verdc.^[1],[2]

Plantenfamilie

Fabaceae^[1],[2]

Botanische synoniemen

Dolichos uniflorus Lam., Glycine uniflora (Lam.) Dalzell, Kerstingiella uniflora (Lam.) J.A.Lackey^[1],[2]

Sanskrietnaam

Kulattha, Kulatthika^[3]

Engelse naam

Horse gram^[3],[7]

Gebruikt plantendeel

Zaden^[4],[7]De Bhavaprakasha noemt het plantendeel niet; de farmacopee beschrijft de gedroogde zaden, en de zaden zijn het deel dat als voedsel wordt gegeten.

Herkenning

De zaden zijn hard, glad, ellipsvormig en plat, grijs tot roodbruin, ongeveer 4 tot 6 mm lang en 4 mm breed, met een duidelijk zichtbaar kiemgaatje. De smaak is wat samentrekkend.^[4]

Let op verwarring: De vertaler van de Bhavaprakasha noemt Kulattha Dolichos biflorus; ook oudere Indiase lijsten gebruiken die naam. Volgens een overzichtsartikel uit 2026 werd paardengram vroeger zo genoemd en heet de plant nu Macrotyloma uniflorum. Volgens de World Checklist of Vascular Plants hoort de naam Dolichos biflorus L. echter bij een verwante soort (Macrotyloma biflorum). Een lijst van planten uit de Basavarajiyam noemt Kulatha Dolichos uniflorus, een andere naam voor Macrotyloma uniflorum.^{[1],[3],[5],[6],[7]}

Let op verwarring: De Ayurvedic Pharmacopoeia of India beschrijft Kulattha (zaad) onder de naam Vigna unguiculata, de koeienerwt, een andere soort. Dezelfde monografie noemt als Engelse naam horse gram, geeft Dolichos biflorus als synoniem en gebruikt de lokale namen van paardengram (zoals kulthi, kollu en ulavalu). Wij beschrijven daarom paardengram en nemen de eigenschappen niet uit deze monografie over; de farmacopee noemt wel net als de Bhavaprakasha een samentrekkende smaak, een verwarmende werking (ushna) en nierstenen (ashmari).^[1],[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De Bhavaprakasha noemt Kulattha bij kortademigheid, hoest, hik, nierstenen, een opgeblazen buik, neusverkoudheid, koorts en wormen, en zegt dat het vet vermindert. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.^[3]

Als voedingsmiddel

Paardengram wordt in India als voedsel gegeten, onder meer als soep. Rauwe zaden bevatten stoffen zoals tannines, fytinezuur, oxalaten, trypsineremmers en lectinen, die de vertering van eiwit en de opname van voedingsstoffen kunnen remmen. Weken, roosteren, kiemen, fermenteren en koken verminderen die stoffen.^[7],[8]

Wat niet bekend is

We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen bij mensen, en niets over gebruik als geneesmiddel tijdens zwangerschap of borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Er is geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-informatie over paardengram. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Bent u zwanger, geeft u borstvoeding of gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw arts voordat u paardengram als geneesmiddel gebruikt.^[7]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Macrotyloma uniflorum (Lam.) Verdc., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2366198; Dolichos biflorus L. als synoniem van Macrotyloma biflorum var. biflorum (GBIF 207114385). https://www.gbif.org/species/207114176 — gelezen op 2026-10-28.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Macrotyloma uniflorum (Lam.) Verdc., Kew Bull. 24(2): 322 (1970). opgevraagd via de IPNI-gegevens in GBIF. https://www.ipni.org/n/505875-1 — gelezen op 2026-10-28.
3. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Dhanyavarga, Kulattha. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Dhānyavarga, verzen 60–62, p. 371–372; gelezen op de paginascan. De botanische naam (Dolichos biflorus) is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-28.
4. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume I: monografie nr. 49 Kulattha (Seed). monografie nr. 49, p. 75 volgens de officiële lijst; alleen in de digitale editie gelezen. De monografie noemt de soort Vigna unguiculata (Linn.) Walp., syn. Dolichos biflorus Linn., Engelse naam horse gram. https://archive.org/details/AyurvedicPharmacopoeiaOfIndiaAllVolume — gelezen op 2026-10-28.
5. Raju MS (2001). Vegetable drugs in Basavarajeeyam. Ancient Science of Life 20(3):31–50. tabel met botanische en Sanskrietnamen (nr. 119: Dolichos uniflorus Lamk – Kulatha). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3336400/ — gelezen op 2026-10-28.
6. Srivastava TN, Rajasekharan S, Badola DP, Shah DC (1986). An index of the available medicinal plants, used in Indian system of medicine from Jammu and Kashmir state. Ancient Science of Life 6(1):49–63. tabel met Sanskrietnamen en botanische namen (Kulatha – Dolichos biflorus Linn.). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3331390/ — gelezen op 2026-10-28.
7. Halder A, Das U, Gada Chengaiyan J (2026). Horse gram (Macrotyloma uniflorum) as a climate-resilient legume with functional and nutraceutical potential. Front Plant Sci 17:1891496. volledige tekst (PMC13495784): inleiding (naam, gebruik), antinutritionele stoffen, verwerking, toekomstig onderzoek. https://doi.org/10.3389/fpls.2026.1891496 — gelezen op 2026-10-28.
8. Nirumand MC, Hajialyani M, Rahimi R, Farzaei MH, Zingue S, Nabavi SM, Bishayee A (2018). Dietary Plants for the Prevention and Management of Kidney Stones: Preclinical and Clinical Evidence and Molecular Mechanisms. Int J Mol Sci 19(3):765. paragraaf 4.9 Dolichos biflorus (PMC5877626). https://doi.org/10.3390/ijms19030765 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-28. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.