Kumari (aloë vera)

De Ayurvedic Pharmacopoeia of India beschrijft het gedroogde bladsap als Kanyasara, met de traditionele werking bhedi (laxerend). Het Europees Geneesmiddelenbureau erkent dit gedroogde sap alleen voor kortdurend gebruik bij incidentele verstopping, en raadt het af tijdens zwangerschap en borstvoeding en bij kinderen onder de 12 jaar. De gel uit het blad is iets anders; die is vooral onderzocht bij uitwendig gebruik, bijvoorbeeld bij brandwonden. Inname van bladextracten is in verband gebracht met zeldzame leverontsteking.

Wetenschappelijke naam

Aloe vera (L.) Burm.f.^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Asphodelaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Aloe barbadensis Mill., Aloe indica Royle, Aloe perfoliata var. vera L.^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Kumari, Kanyasara, Kumarirasasambhava, Sahasara^[3]Kanyasara is de naam van het gedroogde bladsap; Kumarirasasambhava betekent letterlijk ‘ontstaan uit het sap van Kumari’.

Nederlandse naam

Aloë^[5]Dit is de Nederlandse naam van het gedroogde bladsap in de Europese kruidenmonografie.

Engelse naam

Indian aloe, Aloe vera^[3],[7]

Gebruikt plantendeel

Gedroogd bladsap (Kanyasara), Bladgel (vooral uitwendig)^[3],[4],[7]Het bladsap (latex) werkt sterk laxerend; de gel bevat dat bijna niet. Producten van het hele blad bevatten beide.

Herkenning

Het gedroogde bladsap volgens de farmacopee: donker chocoladebruine tot zwarte, compacte, onregelmatige brokken met een doffe, iets glasachtige oppervlakte, een kenmerkende geur en een misselijkmakend bittere smaak.^[3]

Let op verwarring: De naam ‘Aloe vera Mill.’ verwijst naar een andere soort (Aloe succotrina); de gangbare aloë vera is Aloe vera (L.) Burm.f. In de handel worden ook andere aloësoorten gebruikt, zoals Aloe ferox voor gedroogd sap.^[1],[5]

Let op verwarring: Gel, latex en extracten van het hele blad worden alle ‘aloë vera’ genoemd, maar verschillen sterk in werking en veiligheid. Lees op het etiket welk deel is gebruikt.^[7],[9]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt voor het gedroogde bladsap als traditionele toepassingsgebieden: udararoga (buikaandoeningen), kashtartava (pijnlijke menstruatie), jvara (koorts) en yakridvikara (leveraandoeningen). Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]
• Belangrijke klassieke bereidingen volgens de farmacopee zijn Rajahpravartini vati en Cukkumtippalyadi gutika. Dit zijn mengsels; wat daarover bekend is, geldt niet automatisch voor aloë alleen.^[3]

Gedroogd bladsap en latex

De Europese monografie raadt het gedroogde bladsap af tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen onder de 12 jaar, bij darmafsluiting, ontstekingsziekten van de darm, buikpijn zonder bekende oorzaak en ernstige uitdroging. Gebruik langer dan een week wordt afgeraden. Langdurig gebruik kan leiden tot verlies van kalium en vocht. Mogelijke bijwerkingen zijn buikkrampen en dunne ontlasting; de urine kan geel of roodbruin kleuren.^[5]

Medicijnen

Kaliumverlies door het bladsap kan de werking van hartglycosiden (zoals digoxine) en middelen tegen hartritmestoornissen versterken. Samen met plaspillen, corticosteroïden of zoethout kan meer kalium verloren gaan. Overleg met uw arts als u zulke middelen gebruikt.^[5],[7]

Lever

LiverTox beoordeelt ingenomen aloë vera als waarschijnlijke, zeldzame oorzaak van leverschade (categorie B). Er zijn minstens een tiental gevallen van leverontsteking beschreven, 3 tot 24 weken na het begin van het gebruik; na stoppen herstelden de mensen. De meldingen gaan over ingenomen bladextracten en preparaten; welk bestanddeel verantwoordelijk is, is niet bekend.^[7],[8]

Kankerrisico van extract van het hele blad

Volgens NCCIH heeft het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek niet-ontkleurd extract van het hele blad ingedeeld als mogelijk kankerverwekkend, op basis van dieronderzoek. Dat gaat over een extract met de laxerende anthrachinonen, niet over de gel. Het Europees Geneesmiddelenbureau handhaaft zijn waarschuwingen tot een mogelijk schadelijk effect op het erfelijk materiaal is uitgesloten.^[6],[7]

Gel op de huid en borstvoeding

Gel op de huid wordt meestal goed verdragen; soms zijn branderigheid, jeuk, uitslag en eczeem gemeld. LactMed raadt latex tijdens de borstvoeding af. LactMed schrijft dat gel die op de tepels is gebruikt, voor het voeden moet worden afgewassen. NCCIH noemt ingenomen aloë in elke vorm mogelijk onveilig tijdens zwangerschap en borstvoeding.^[7],[9]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Aloe vera (L.) Burm.f., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 298116; ‘Aloe vera Mill.’ (record 298117) is een synoniem van Aloe succotrina Weston. https://www.gbif.org/species/206597037 — gelezen op 2026-10-25.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Aloe vera (L.) Burm.f., Fl. Indica (1768). https://www.ipni.org/n/530017-1 — gelezen op 2026-10-25.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume I: monografie nr. 39 Kanyasara (Leaf). monografie nr. 39 (p. 62 volgens de inhoudsopgave); gelezen in een digitale editie van Part I, Vol. I–VI (Department of AYUSH) op archive.org, pp. 104–106 van die editie. https://archive.org/details/AyurvedicPharmacopoeiaOfIndiaAllVolume — gelezen op 2026-10-25.
4. Pharmacopoeia Commission for Indian Medicine & Homoeopathy (PCIM&H). List of single drug monographs published in API, Part I, Vol. I. nr. 39 Kanyasara, Aloe barbadensis, leaf. http://pcimh.gov.in/assets/pdf/1536815559.pdf — gelezen op 2026-10-25.
5. European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC) (2016). European Union herbal monograph on Aloe barbadensis Mill. and on Aloe (various species, mainly Aloe ferox Mill. and its hybrids), folii succus siccatus (EMA/HMPC/625788/2015). rubrieken 4.1–4.8 en de namenlijst (NL: Aloë). https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/aloes-folii-succus-siccatus — gelezen op 2026-10-25.
6. European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC) (2022). Addendum to Assessment report on Aloe barbadensis Mill. and Aloe (various species, mainly Aloe ferox Mill. and its hybrids), folii succus siccatus (EMA/HMPC/2199/2022). General assessment in relation to the monograph. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/aloes-folii-succus-siccatus — gelezen op 2026-10-25.
7. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH) (2025). Aloe Vera. Background, What Have We Learned?, What Do We Know About Safety?. https://www.nccih.nih.gov/health/aloe-vera — gelezen op 2026-10-25.
8. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury — Aloe Vera. Hepatotoxicity, Likelihood score B, Outcome and Management. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548634/ — gelezen op 2026-10-25.
9. National Institute of Child Health and Human Development (NICHD) (2024). Drugs and Lactation Database (LactMed) — Aloe. Summary of Use during Lactation. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501829/ — gelezen op 2026-10-25.
10. Jacek Pietruszewski, via iNaturalist (2022). iNaturalist-waarneming 106550388, Aloe vera (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/106550388 — gelezen op 2026-10-25.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.