Kusha

In de Ayurveda wordt de wortelstok vooral genoemd bij moeilijk of pijnlijk plassen, nierstenen en een branderig gevoel, en hij wordt beschreven als urinedrijvend. In een kleine Indiase studie bij gezonde vrijwilligers nam de hoeveelheid urine na twee weken wortelstokpoeder niet duidelijk meer toe dan met een placebo. Over de veiligheid is heel weinig bekend.

Wetenschappelijke naam

Desmostachya bipinnata (L.) Stapf^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Poaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Briza bipinnata L., Eragrostis cynosuroides (Retz.) P.Beauv., Uniola bipinnata (L.) L.^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Kusha, Yagyabhushana, Sucyagra^[3]

Gebruikt plantendeel

Gedroogde wortelstok^[3]

Herkenning

De gedroogde wortelstok komt in bijna ronde stukken van 6 tot 20 cm lang en 0,3 tot 0,5 cm dik. De leden tussen de knopen zijn glad en stevig en grotendeels bedekt met een glanzende schede; de knopen zijn duidelijk. De kleur is bruingeel, met enkele dunne, vezelige, askleurige wortels aan de knopen.^[3]

Let op verwarring: De namen kusha en darbha worden door elkaar gebruikt. In de farmacopee heet Desmostachya bipinnata 'Kusha', terwijl een ander gras, Imperata cylindrica, onder de naam 'Darbha' wordt beschreven. In ander onderzoek is het precies andersom. Het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha noemt Kuśa en Darbha als namen van één en hetzelfde gras, met nog een tweede soort; de vertaler identificeert dat gras als Desmostachya bipinnata. Let daarom op de wetenschappelijke naam.^[3],[4],[5]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt mutrakricchra (moeilijk of pijnlijk plassen), visarpa (een zich uitbreidende huidontsteking), daha (een branderig gevoel), ashmari (stenen in de urinewegen), trishna (overmatige dorst), bastiroga (blaasaandoeningen), pradararoga (afwijkende vaginale afscheiding) en raktapitta (bloedingen). Bereidingen zijn onder meer Trinapancamula kvatha curna en Mutravirecaniya kashaya curna. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]

Wat de studie meldt

In de kleine studie bij 10 gezonde mensen die twee weken wortelstokpoeder namen, vonden de onderzoekers geen ongunstige veranderingen in de gemeten bloedwaarden. Andere bijwerkingen worden in het artikel niet besproken. Over langer gebruik zegt dit niets.^[5]

Wat niet bekend is

We vonden geen Europese kruidenmonografie over Desmostachya bipinnata en geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen, bij nier- of hartziekten en samen met medicijnen hebben we geen gelezen gegevens, en ook geen beschrijvingen van vergiftiging of allergie. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, heeft u een nierziekte, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[5]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Desmostachya bipinnata (L.) Stapf, geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 407869; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/207593643 — gelezen op 2026-10-28.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Desmostachya bipinnata (L.) Stapf, Fl. Cap. (Harvey) 7(4): 632 (1900). https://www.ipni.org/n/398084-1 — gelezen op 2026-10-28.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume III: monografie nr. 48 Kusha (Root stock). Vol. III nr. 48, pp. 104–105; gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org) en vergeleken met de digitale editie. Ter vergelijking ook Vol. V nr. 10 Darbha (Root) = Imperata cylindrica, p. 21 (https://archive.org/details/b32220522_0005). De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0003 — gelezen op 2026-10-28.
4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Guḍūcyādi varga, Kuśa en Darbha. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Guḍūcyādi varga, verzen 165–166, p. 254; gelezen op de paginascan. De botanische naam Desmostachya bipinnata is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-28.
5. Shah NT, Pandya TN, Sharma PP, Patel BR, Acharya R (2012). Mootrala Karma of Kusha [Imperata cylindrica Beauv.] and Darbha [Desmostachya bipinnata Stapf.] - A comparative study. Ayu 33(3):387–390. volledige tekst (PMC3665103): methode, resultaten, bespreking en conclusie. https://doi.org/10.4103/0974-8520.108829 — gelezen op 2026-10-28.
6. Karim Haddad, via iNaturalist (2026). iNaturalist-waarneming 372738148, Desmostachya bipinnata (onderzoekskwaliteit; drie overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/372738148 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-26. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.