Kushtha (Kushta)

De wortel heeft in de Ayurveda een lange traditie. Onderzoek bij mensen naar de traditionele toepassingen hebben we niet kunnen lezen; volgens de gelezen overzichten komt bijna al het onderzoek uit het laboratorium en van proefdieren. Het belangrijkste risico is verwisseling: in de kruidenhandel is de wortel verwisseld en vervangen door wortels van Aristolochia-soorten, die aristolochiazuur bevatten. Die stof kan ernstige, meestal blijvende nierschade en kanker van de urinewegen veroorzaken. Ook is een ernstige huidreactie beschreven. Weet u niet zeker welke wortel in een product zit, dan is dat een ernstig risico.

Wetenschappelijke naam

Dolomiaea costus (Falc.) Kasana & A.K.Pandey^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Asteraceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Saussurea lappa (Decne.) Sch.Bip., Saussurea costus (Falc.) Lipsch., Aucklandia lappa (Decne.) Decne., Aucklandia costus Falc., Aplotaxis lappa Decne., Theodorea costus (Falc.) Kuntze^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Kushtha, Amaya, Pakala^[3]

Gebruikt plantendeel

Gedroogde wortel^[3]

Herkenning

De gedroogde wortel is grijs tot dofbruin, dik en spoel- tot cilindervormig, 7 tot 15 cm lang en 1 tot 5,5 cm breed. Bij dikkere wortels is het midden vaak ingezakt. De geur is sterk en kenmerkend aromatisch, de smaak licht bitter.^[3]

Let op verwarring: Volgens een gelezen overzicht zijn de Chinese kruidenwortels Aucklandiae Radix (deze plant), Aristolochiae Radix, Vladimiriae Radix en Inulae Radix moeilijk van elkaar te onderscheiden, omdat ze op elkaar lijken en historisch door elkaar zijn gehaald. Daardoor worden ze in de handel vaak verwisseld. Aristolochiae Radix (Qingmuxiang) is de wortel van Aristolochia debilis of Aristolochia contorta; deze werd oorspronkelijk als vervanger gebruikt, maar bevat aristolochiazuur en is daarom in China uit kruidenmengsels geweerd. Alleen laboratoriumonderzoek van het materiaal kan een verwisseling uitsluiten.^[4],[7]

Let op verwarring: Ook Inulae Radix, de wortel van Inula helenium of Inula racemosa, werd vroeger als vervanger gebruikt. Volgens hetzelfde overzicht bevat die wortel andere stoffen, die mogelijk schadelijk zijn voor lever en nieren en allergie kunnen geven.^[4]

Let op verwarring: De farmacopee gebruikt de oudere naam Saussurea lappa en de oudere familienaam Compositae. Volgens de huidige botanische indeling heet de soort Dolomiaea costus en hoort zij bij de Asteraceae. Het gaat om dezelfde soort.^[1],[3]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt als traditionele toepassingsgebieden vatarakta (een aandoening van gewrichten en bloed), visarpa (een zich uitbreidende huidaandoening), kushtha (huidziekten), kasa (hoest) en shvasa (benauwdheid). Een belangrijke bereiding is Kottamcukkadi taila, een samengestelde olie. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.^[3]

Verwisseling met aristolochiazuurhoudende wortels

Aristolochiazuur komt voor in Aristolochia-soorten. Volgens een gelezen overzicht van de nierziekte die het veroorzaakt, gaat inname gepaard met nierschade die bij de meeste mensen blijvend is en vaak snel verergert tot nierfalen, en met een hoge kans op kanker van de urinewegen. Qingmuxiang, de wortel van Aristolochia die als vervanger van deze wortel is gebruikt, is in 2004 uit de Chinese farmacopee geschrapt. Een ander overzicht over deze plant schrijft dat de wortel aristolochiazuur als verontreiniging kan bevatten. Wij hebben geen onderzoek gelezen naar hoe vaak dit in Indiase of Europese handelswaar voorkomt.^[4],[5],[7]

Ernstige huidreactie en allergie

Er is een casus beschreven van een vrouw die twee weken na het starten van een Chinees kruidenmengsel met deze wortel een ernstige huidreactie kreeg: rode uitslag met honderden kleine puistjes over romp, armen en benen (acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulose). Bij een plakproef met 27 kruiden en de geneesmiddelen die zij had gebruikt, reageerde zij alleen op deze wortel. Zij herstelde binnen twaalf dagen. Volgens de gelezen overzichten zijn allergische huidreacties een veelvoorkomende bijwerking, door stoffen in de wortel zoals sesquiterpeenlactonen, en kunnen deze stoffen contactdermatitis veroorzaken.^[4],[5],[6]

Wat niet bekend is

Volgens een gelezen overzicht is er weinig bekend over de veiligheid en bijwerkingen, en is de veiligheid tijdens zwangerschap en borstvoeding niet vastgesteld. We vonden geen Europese kruidenmonografie en geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Over gebruik bij kinderen en samen met medicijnen is niets gevonden. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3],[5]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Dolomiaea costus (Falc.) Kasana & A.K.Pandey, geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 3243811; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/206761464 — gelezen op 2026-10-28.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Dolomiaea costus (Falc.) Kasana & A.K.Pandey, Phytotaxa 450(2): 184 (2020). https://www.ipni.org/n/77210782-1 — gelezen op 2026-10-28.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume I: monografie nr. 50 Kuṣṭha (Root). monografie nr. 50 (p. 76 volgens de inhoudsopgave); gelezen in een digitale editie van Part I, Vol. I–VI (Department of AYUSH) op archive.org; van Vol. I is geen scan beschikbaar. De dosering uit de monografie is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/AyurvedicPharmacopoeiaOfIndiaAllVolume — gelezen op 2026-10-28.
4. Chen J, Zhao Z, Lin L, Wang G, Yang H, Wang X (2025). Aucklandia lappa Decne.: a review of its botany, cultivation, ethnopharmacology, phytochemistry, pharmacology, and practical applications. Frontiers in Pharmacology 16:1659831. volledige tekst (PMC12554694): paragrafen 4.4 (bijwerkingen), 4.5 (verwisselde kruiden) en slotbeschouwing. https://doi.org/10.3389/fphar.2025.1659831 — gelezen op 2026-10-28.
5. Mujammami M (2020). Clinical significance of Saussurea Costus in thyroid treatment. Saudi Medical Journal 41(10):1047–1053. volledige tekst (PMC7841514): paragraaf over veiligheid en bijwerkingen. https://doi.org/10.15537/smj.2020.10.25416 — gelezen op 2026-10-28.
6. Chu C-Y, Ho P-H, Cho Y-T (2019). Radix Aucklandiae (dried root of Saussurea costus)-induced acute generalized exanthematous pustulosis confirmed by patch testing. Dermatologica Sinica 37(2):98–102. volledige tekst: casus, plakproeven en bespreking. https://doi.org/10.4103/ds.ds_16_18 — gelezen op 2026-10-28.
7. Zhou Q, Jiang L, Su T, Liu G, Yang L (2023). Overview of aristolochic acid nephropathy: an update. Kidney Research and Clinical Practice 42(5):579–590. volledige tekst (PMC10565449): paragrafen over aristolochiazuurhoudende kruiden, klinisch beeld, kanker van de urinewegen en maatregelen. https://doi.org/10.23876/j.krcp.22.211 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-28. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.