Nimbu

De farmacopee beschrijft de vrucht als zuur en licht, met onder meer de traditionele werkingen dipana en pacana (stimuleert de spijsvertering en de vertering). Onderzoek naar de traditionele toepassingen hebben we niet gevonden. Een systematisch overzicht laat zien dat citrussappen, waaronder citroensap, de hoeveelheid citraat in de urine verhogen; of dat nierstenen voorkomt, is daarmee niet aangetoond. Bekende risico's zijn aantasting van het tandglazuur bij zeer vaak gebruik en een huidreactie als sap op de huid in de zon komt.

Wetenschappelijke naam

Citrus ×limon (L.) Osbeck^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Rutaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Citrus limon (L.) Burm.f., Citrus medica var. limon L., Citrus medica subsp. limon (L.) Cout., Citrus ×limonum Risso^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Nimbu, Jambira, Maha nimbu^[3]

Engelse naam

Lemon, The lemon of India^[3]

Gebruikt plantendeel

Verse vrucht^[3]Blad, schil apart en etherische olie worden hier niet beschreven.

Herkenning

De vrucht is een bes van 5 tot 10 cm, eivormig of rond en geel als ze rijp is. De dunne schil is glad of wat ruw, met de openingen van olieklieren. In doorsnede zijn 10 tot 12 partjes te zien, elk met 2 of 3 zaden en vruchtvlees van sappige haren. Het sap is zuur.^[3]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt als traditionele toepassingsgebieden trishna (dorst), vatika shula (pijn door vata), chardi (braken), vibandha (verstopping), krimi (wormen), aruci (gebrek aan eetlust), agnimandya (zwakke spijsvertering), udara roga (buikaandoeningen) en visucika (een acute maag-darmaandoening). De vrucht is onderdeel van samengestelde bereidingen zoals Vasanta malati rasa, Gandhaka vati en Samkha vati. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]

Tandglazuur

Citroensap is zuur. Bij een vrouw die ongeveer een jaar lang vele keren per dag citroensap nam, was het tandglazuur ernstig aangetast, waren de tanden gevoelig en verkleurd, en verergerde hard poetsen de schade. Het gaat om één beschreven geval.^[5]

Huid en zonlicht

Citroenen bevatten furocoumarines. Komt sap van de vrucht op de huid en daarna zonlicht, dan kan een huidreactie ontstaan met roodheid, blaren, zwelling en later donkere vlekken. Dit is vooral beschreven bij een andere citrusvrucht (in het Engels lime) en bij mensen die veel met de vruchten werken.^[6]

Wat niet bekend is

We vonden geen Europese kruidenmonografie en geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk over citroen. Dat de vrucht als voedsel veel wordt gegeten, zegt niet alles over gebruik als Ayurvedisch middel. Over gebruik in grotere hoeveelheden of in samengestelde bereidingen tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen en samen met medicijnen hebben we geen gelezen gegevens. Dat betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Citrus ×limon (L.) Osbeck, geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2724178; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/207775042 — gelezen op 2026-10-26.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Citrus limon (L.) Osbeck, Reise Ostindien 250 (1765); en Citrus limon (L.) Burm.f., Fl. Indica 173 (1768). IPNI-records 60454758-2 en 941312-1. https://www.ipni.org/n/60454758-2 — gelezen op 2026-10-26.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume IV: monografie nr. 34 Nimbu (Fresh fruit). monografie nr. 34 (p. 75 volgens de officiële lijst); gelezen op een scan van Vol. IV (Wellcome Collection, via archive.org). De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0004 — gelezen op 2026-10-26.
4. Rahman F, Birowo P, Widyahening IS, Rasyid N (2017). Effect of citrus-based products on urine profile: A systematic review and meta-analysis. F1000Research 6:220. volledige tekst (PMC5428529): tabel met studiekenmerken, resultaten, discussie; gefinancierd door de Universitas Indonesia. https://doi.org/10.12688/f1000research.10976.1 — gelezen op 2026-10-26.
5. Mosaico G, Casu C (2018). Particular dental erosion. Pan African Medical Journal 30:190. volledige tekst (PMC6235510): casusbeschrijving. https://doi.org/10.11604/pamj.2018.30.190.16196 — gelezen op 2026-10-26.
6. Grosu (Dumitrescu) C, Jîjie AR, Manea HC, Moacă EA, Iftode A, Minda D, Chioibaş R, Dehelean CA, Vlad CS (2024). New Insights Concerning Phytophotodermatitis Induced by Phototoxic Plants. Life 14(8):1019. volledige tekst (PMC11355232): samenvatting, inleiding en passage over citrusvruchten uit de familie Rutaceae. https://doi.org/10.3390/life14081019 — gelezen op 2026-10-26.
7. unmotivated_frog, via iNaturalist (2026). iNaturalist-waarneming 349184660, Citrus × limon (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/349184660 — gelezen op 2026-10-26.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.