Nyagrodha (Vata)

In de Ayurveda wordt Nyagrodha beschreven als samentrekkend, zwaar en verkoelend, en traditioneel genoemd bij onder meer zweren, een branderig gevoel en aandoeningen van de vagina. Onderzoek bij mensen met inname van de bast hebben we niet gevonden. Er zijn twee kleine studies met mengsels die de boom bevatten, op een wond of in het tandvlees. Over de veiligheid bij mensen is weinig bekend.

Wetenschappelijke naam

Ficus benghalensis L.^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Moraceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Ficus banyana Oken, Ficus cotoneifolia Vahl, Ficus indica L., Ficus procera Salisb., Ficus umbrosa Salisb., Perula benghalensis (L.) Raf., Urostigma bengalense (L.) Gasp.^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Nyagrodha, Vata, Raktaphala, Shringi, Kshiri, Bahupada, Vanaspati^[3],[4]

Engelse naam

Banyan tree^[3],[4]

Gebruikt plantendeel

Gedroogde stambast^[3]

Herkenning

De bast is grijs met dunne, vastzittende asgrijze, lichtblauwgroene of grijze vlekken, vlak of licht gebogen; de dikte hangt af van de leeftijd van de boom. De buitenkant is ruw door dwarse groeven en opvallende, meestal ronde lenticellen. De buitenste twee derde breekt kort, het binnenste deel vezelig. De smaak is samentrekkend.^[3]

Let op verwarring: De farmacopee en de Engelse vertaling van het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha schrijven de naam als Ficus bengalensis. Dat is een andere spelling van dezelfde naam; de internationale plantennamenlijst WCVP gebruikt Ficus benghalensis. De farmacopee heeft ook een aparte monografie over de luchtwortels van deze boom (Nyagrodhajata); dit artikel gaat over de stambast.^[1],[3],[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt onder meer daha (branderig gevoel), vrana (zweren), visarpa (in de vertaling: herpes) en yonidosha (aandoeningen van de vagina), naast enkele andere Ayurvedische categorieën. De bast is een ingrediënt van samengestelde bereidingen zoals Nyagrodhadi kvatha curna en Nyagrodhadi curna. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3],[4]
• Het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha beschrijft Vata als koud van werking, zwaar verteerbaar en stoppend. Het zou kapha en pitta tot rust brengen, zweren helpen genezen, de kleur van de huid verbeteren, helpen bij herpes en een branderig gevoel, samentrekkend zijn en aandoeningen van de vagina genezen. Welk deel van de boom bedoeld is, zegt de tekst niet. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.^[4]

Wat bekend is

Een overzichtsartikel vermeldt dat extracten van luchtwortels, wortels, blad en vrucht van deze boom bij ratten en muizen in een eenmalige, hoge hoeveelheid via de mond geen tekenen van giftigheid of sterfte gaven. Dat gaat niet over de stambast, niet over langer gebruik en niet over mensen. In de twee studies bij mensen met mengsels op de huid of in het tandvlees worden bijwerkingen niet besproken; daaruit kan niet worden afgeleid dat er geen waren.^[5],[6],[7]

Wat niet bekend is

We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie of vergiftiging door de bast bij mensen, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Ficus benghalensis L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2809652. https://www.gbif.org/species/207313601 — gelezen op 2026-10-29.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Ficus benghalensis L., Sp. Pl. 2: 1059 (1753). https://www.ipni.org/n/852482-1 — gelezen op 2026-10-29.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume I, monografie nr. 56 Nyagrodha (Stem bark); ter vergelijking Volume IV, monografie nr. 33 Nyagrodhajata (Aerial root). Vol. I nr. 56 (p. 88 volgens de inhoudsopgave van de digitale editie); gelezen in een digitale editie van Part I, Vol. I–VI (Department of AYUSH) op archive.org. Een officiële scan van Vol. I is niet gevonden; nummer, naam en botanische naam komen overeen met de officiële lijst van de PCIM&H. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/AyurvedicPharmacopoeiaOfIndiaAllVolume — gelezen op 2026-10-29.
4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Vatadi varga, Vata. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Vaṭādi varga, verzen 1–2 (Vaṭa), p. 293, en verzen 15–18 (vijf bomen met melksap, Pañcavalkala), p. 295; gelezen op de paginascan. De botanische naam Ficus bengalensis Linn. is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-29.
5. Rathod SR, Kaule SS, Bawankar PV, Kolte AP (2024). Comparative evaluation of herbal gel as an adjunct to nonsurgical periodontal therapy in Stage III periodontitis: A randomized split-mouth clinical trial. Journal of Indian Society of Periodontology 28(6):638–642. volledige tekst (PMC12043210): methode, resultaten, bespreking en belangenverklaring. https://doi.org/10.4103/jisp.jisp_346_23 — gelezen op 2026-10-29.
6. Chhatriwala AF, Shetty L, Dubewar A, Kunjir H, Raut SJ, Camblay G (2025). Efficacy of wound healing (Vrana Ropana) after lobuloplasty with and without panchavalkala extract. 5% w/v – randomized control trial. Natl J Maxillofac Surg 16(1):91–97. volledige tekst (PMC12156842): samenstelling van het mengsel, methode, resultaten en conclusie. https://doi.org/10.4103/njms.njms_2_24 — gelezen op 2026-10-29.
7. Murugesu S, Selamat J, Perumal V (2021). Phytochemistry, Pharmacological Properties, and Recent Applications of Ficus benghalensis and Ficus religiosa. Plants (Basel) 10(12):2749. volledige tekst (PMC8707271), met name paragraaf 6 'Toxicity Studies'. https://doi.org/10.3390/plants10122749 — gelezen op 2026-10-29.
8. Ramnarayan K, via iNaturalist (2025). iNaturalist-waarneming 300847136, Ficus benghalensis (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/300847136 — gelezen op 2026-10-29.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.