Patola

De Bhavaprakasha beschrijft Patola als licht verteerbaar en verwarmend, en noemt het bij hoest, bloedingen, koorts en wormen. Onderzoek bij mensen hebben we niet zelf kunnen lezen: een overzichtsartikel noemt enkele kleine onderzoeken bij mensen met een maag- of darmzweer, deels met mengsels. Patola is een gewone groente in India. Het overzicht vermeldt dat de plant bittere cucurbitacinen bevat; de wortel werkt volgens de Bhavaprakasha laxerend. Over gebruik als geneesmiddel tijdens zwangerschap, bij kinderen of samen met medicijnen is niets bekend.

Wetenschappelijke naam

Trichosanthes dioica Roxb.^[1],[2]

Plantenfamilie

Cucurbitaceae^[1],[2]

Botanische synoniemen

Anguina dioica (Roxb.) Kuntze, Trichosanthes dioica var. sagittifolia Chakrav., Trichosanthes officinalis Buch.-Ham. ex G.Don^[1],[2]

Sanskrietnaam

Patola, Kulaka, Panduka, Karkashachada, Rajiphala, Amritaphala, Bijagarbha^[3]

Engelse naam

Pointed gourd^[6]

Gebruikt plantendeel

Vrucht, Blad^[3],[6]De Bhavaprakasha bespreekt Patola als groente en noemt daarnaast apart de wortel, de stengel, het blad en de vrucht. Vrucht en blad zijn de delen die als groente worden gegeten.

Let op verwarring: De vertaler van de Bhavaprakasha en een Indiase lijst van Sanskrietnamen koppelen Patola aan Trichosanthes dioica, en een overzichtsartikel noemt patol en parwal als volksnamen van deze soort. Een lijst van planten uit de Basavarajiyam, een latere Ayurvedische tekst, koppelt Patolam echter aan een andere soort, Trichosanthes cucumerina. Een product met de naam patola bevat dus niet altijd dezelfde plant. De Bhavaprakasha noemt ook een bittere variant (tiktapatolika) met vergelijkbare eigenschappen.^{[3],[4],[5],[6]}

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De Bhavaprakasha noemt Patola bij hoest, bloedingsziekten, koorts en wormen. Over de delen zegt de tekst dat de wortel gemakkelijk laxeert, de stengel kapha vermindert, het blad pitta vermindert en de vrucht alle drie de dosha's vermindert. Het blad wordt ook apart genoemd bij koorts, hoest en wormen. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.^[3]
• Volgens een overzichtsartikel worden blad en vrucht in de Charaka Samhita genoemd bij alcoholisme en geelzucht, en wordt sap van het blad volksgeneeskundig gebruikt bij onder meer koorts en een vergrote lever en milt. Ook dit is traditioneel gebruik, geen bewijs.^[6]

Als groente

De vrucht is in India een gewoon onderdeel van de dagelijkse voeding en wordt gekookt gegeten, net als het blad.^[6]

Bittere stoffen en de wortel

Het overzichtsartikel vermeldt dat Trichosanthes dioica cucurbitacine B bevat, een van de bittere stoffen die in de familie Cucurbitaceae voorkomen en die het artikel giftig noemt. Hoeveel daarvan in de gegeten vrucht zit, staat er niet bij; gevallen van vergiftiging door Patola hebben we niet gevonden. Over wortels van Trichosanthes-soorten in het algemeen schrijft het artikel dat ze een eiwit bevatten dat een miskraam kan veroorzaken (trichosanthine). Volgens de Bhavaprakasha werkt de wortel gemakkelijk laxerend.^[3],[6]

Wat niet bekend is

We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen bij mensen, en niets over gebruik als geneesmiddel tijdens zwangerschap of borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Er is geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-informatie over Patola. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Bent u zwanger, geeft u borstvoeding of gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw arts voordat u Patola als geneesmiddel gebruikt.^[6]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Trichosanthes dioica Roxb., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2433209. https://www.gbif.org/species/206943386 — gelezen op 2026-10-29.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Trichosanthes dioica Roxb., Hort. Bengal. 70; Fl. Ind. iii. 701. https://www.ipni.org/n/294185-1 — gelezen op 2026-10-29.
3. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Shakavarga, Patola en Patola patra. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Śākavarga, Paṭola, verzen 69–72, p. 390–391, en Paṭola patra, vers 40, p. 385; gelezen op de paginascan. De botanische naam (Trichosanthes dioica) is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-29.
4. Srivastava TN, Rajasekharan S, Badola DP, Shah DC (1986). An index of the available medicinal plants, used in Indian system of medicine from Jammu and Kashmir state. Ancient Science of Life 6(1):49–63. tabel met Sanskrietnamen en botanische namen (Patola – Trichosanthes dioica Roxb.). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3331390/ — gelezen op 2026-10-29.
5. Raju MS (2001). Vegetable drugs in Basavarajeeyam. Ancient Science of Life 20(3):31–50. tabel met botanische en Sanskrietnamen (nr. 285: Trichosanthes cucumerina – Patolam). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3336400/ — gelezen op 2026-10-29.
6. Kumar N, Singh S, Manvi, Gupta R (2012). Trichosanthes dioica Roxb.: An overview. Pharmacognosy Reviews 6(11):61–67. volledige tekst (PMC3358970): ethnopharmacological uses, chemical constituents, clinical investigations, pharmacological properties, conclusion. https://doi.org/10.4103/0973-7847.95886 — gelezen op 2026-10-29.
7. Haneesh K M, via iNaturalist (2023). iNaturalist-waarneming 187209371, Trichosanthes dioica (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/187209371 — gelezen op 2026-10-29.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.