AyurswasthaGezondheidscentrum
← Ayurvedische geneeskrachtige planten

Rasna

Pluchea lanceolata (DC.) C.B.Clarke

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29

Samenvatting

In de Ayurveda wordt het blad van Rasna beschreven als bitter, zwaar en verwarmend, en genoemd bij onder meer zwelling, hoest, kortademigheid, koorts en vata-aandoeningen zoals gewrichtsklachten. Let op: de naam rasna wordt voor meerdere planten gebruikt. Wij vonden geen onderzoek bij mensen met deze plant alleen. Bij muizen onderdrukte een bladextract het afweersysteem.

Identiteit en namen

Wetenschappelijke naam
Pluchea lanceolata (DC.) C.B.Clarke[1],[2],[3]
Plantenfamilie
Asteraceae[1],[2],[3]
Botanische synoniemen
Berthelotia lanceolata DC., Conyza proteifolia Perr. ex DC., Conyza rubra Buch.-Ham. ex DC., Saussurea mucronata Spreng. ex DC.[1],[2],[3]
Sanskrietnaam
Rasna, Suvaha, Sugandha, Yukta[3]

Gebruikt plantendeel en herkenning

Gebruikt plantendeel
Gedroogd blad[3]
Herkenning
De bladeren zijn enkelvoudig, 3 tot 5 cm lang en 0,6 tot 2 cm breed, zittend, stomp en lancetvormig tot eirond-lancetvormig. De rand is gaaf of bij de top getand, de voet ongelijk. Beide zijden zijn behaard, vooral langs de nerven. Het gedroogde blad is bros en papierachtig, heeft een kenmerkende geur en smaakt samentrekkend en licht bitter.[3]

Let op verwarring: Onder de naam rasna worden verschillende planten gebruikt. Volgens de toelichting in de Engelse vertaling van het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha zijn dat Pluchea lanceolata (in Noord-India, als blad, patrarasna genoemd), de wortelstok van Alpinia galanga (in Zuid-India, mularasna genoemd), de orchidee Vanda roxburghii en Inula racemosa; bij de laatste twee noemt de toelichting de koppeling aan rasna niet bevredigend of minder passend. Dit artikel gaat alleen over het blad van Pluchea lanceolata, zoals de farmacopee het beschrijft. Producten of onderzoek met 'rasna' zonder soortnaam gaan dus niet zeker over deze plant. Omdat de klassieke tekst niet aan één plant te koppelen is, staan de klassieke eigenschappen hier niet.[3],[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Traditionele Ayurvedische eigenschappen

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

Beschreven deel
Blad
Rasa (smaak)
tikta (bitter)[3]
Guna (eigenschappen)
guru (zwaar)[3]
Virya (traditionele potentie)
ushna (verwarmend)[3]Virya is een traditionele indeling van de werking, niet de temperatuur van het product.
Vipaka (effect na vertering)
katu (scherp)[3]Vipaka is de traditionele omschrijving van het effect na de vertering.
Traditionele werkingen (karma)
kaphavatahara (vermindert kapha en vata), amapacana (verteert ama)[3]

Deze termen beschrijven de traditionele Ayurvedische leer volgens de farmacopee. Het zijn geen bewezen medische werkingen; zie hieronder wat onderzoek laat zien.

Traditionele toepassingen

  • De farmacopee noemt het blad bij onder meer shotha (zwelling), shvasa (kortademigheid), kasa (hoest), jvara (koorts), udararoga (buikaandoeningen) en verschillende vata-aandoeningen, waaronder amavata en vatarakta. Het is een ingrediënt van samengestelde bereidingen zoals Dashamularishta, Devadarvarishta, Karpasasthyadi taila, Rasnadi kvatha curna en Rasnairandadi kvatha curna. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.[3]
  • Volgens de toelichting in de Engelse vertaling van de Bhavaprakasha wordt Pluchea lanceolata in Noord-India gebruikt bij gewrichtspijn en andere vata-aandoeningen. Dit is een beschrijving van traditioneel gebruik, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.[4]

Onderzoek en beperkingen

Onderzoek bij mensen

Soort bewijs: traditioneel · Onderzocht: Gedroogd blad

We hebben geen onderzoek bij mensen gevonden met Rasna-blad (Pluchea lanceolata) alleen. Rasna komt wel voor in samengestelde Ayurvedische middelen die bij mensen zijn onderzocht; zulke studies zeggen niets over de werking of veiligheid van Rasna zelf.[3]

Beperkingen: Het ontbreken van onderzoek betekent niet dat een werking is uitgesloten of bewezen.

Afweersysteem (dieronderzoek)

Soort bewijs: dieronderzoek · Onderzocht: Extract (50% ethanol) en een chloroformfractie van het blad

In een Indiaas onderzoek kregen muizen een week lang een extract van het blad via de mond. Het extract remde de aanmaak van antistoffen en de afweerreactie van afweercellen, verminderde het opruimen van deeltjes door afweercellen en vertraagde de afstoting van een huidtransplantaat. De onderzoekers concluderen dat Pluchea lanceolata het afweersysteem onderdrukt.[5]

Beperkingen: Onderzoek bij muizen in kleine groepen, met een extract en een fractie in plaats van het gedroogde blad, en korte duur. Of dit bij mensen gebeurt, is niet onderzocht.

Veiligheid

Afweersysteem
Bij muizen onderdrukte een extract van het blad het afweersysteem. Of dit bij mensen gebeurt, is niet bekend. Heeft u een verminderde afweer of gebruikt u medicijnen die de afweer beïnvloeden, overleg dan met uw arts voordat u een middel met Rasna gebruikt.[5]
Wat niet bekend is
In hetzelfde dieronderzoek gaf een eenmalige hoge dosis van het extract bij muizen geen tekenen van acute vergiftiging; dat zegt niets over langdurig gebruik of over mensen. We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie of vergiftiging bij mensen, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.[3],[5]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

Bronnen en datum

  1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Pluchea lanceolata (DC.) C.B.Clarke, geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2912858. https://www.gbif.org/species/206737402 — gelezen op 2026-10-28.
  2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Pluchea lanceolata (DC.) C.B.Clarke, Compos. Ind. 94 (1876); Pluchea lanceolata (DC.) Oliv. & Hiern, Fl. Trop. Afr. 3: 329 (1877). IPNI-records 77124381-1 en 238843-1 (zelfde basioniem). https://www.ipni.org/n/77124381-1 — gelezen op 2026-10-28.
  3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume III, monografie nr. 73 Rasna (Leaf). Vol. III nr. 73, pp. 162–164; gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org) en vergeleken met de digitale editie. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0003 — gelezen op 2026-10-29.
  4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Harītakyādi varga, Rāsnā (met toelichting). Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Harītakyādi varga, verzen 162–164 (Rāsnā) en de toelichting ('Notes'), pp. 184–185; gelezen op de paginascans. De vertaling geeft bij Rāsnā geen enkele botanische naam; de toelichting noemt vier planten die als Rāsnā worden gebruikt. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-29.
  5. Bhagwat DP, Kharya MD, Bani S, Kaul A, Kour K, Chauhan PS, Suri KA, Satti NK. Indian Journal of Pharmacology 42(1) (2010). Immunosuppressive properties of Pluchea lanceolata leaves. Volledige tekst (PMC2885635); samenvatting, methoden (waaronder acute toxiciteit) en resultaten. https://doi.org/10.4103/0253-7613.62405 — gelezen op 2026-10-29.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.

Persoonlijke Ayurvedische begeleiding in Rotterdam

Begin met een kennismaking of intakegesprek. Daarna kiezen we samen wat bij u past.

Afspraak maken