Shala

In de Ayurveda wordt het kernhout beschreven als samentrekkend en verwarmend en genoemd bij onder meer wonden, huidaandoeningen, jeuk en wormen. Onderzoek bij mensen met het kernhout hebben wij niet gevonden. Het vet uit de zaden wordt als voedingsvet gebruikt; in één kleine voedingsstudie had het op bloedsuiker, insuline en bloedvetten hetzelfde effect als cacaoboter. Over de veiligheid van het kernhout is niets bekend.

Wetenschappelijke naam

Shorea robusta C.F.Gaertn.^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Dipterocarpaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Dryobalanops robusta (C.F.Gaertn.) Oken, Vatica robusta (C.F.Gaertn.) Steud.^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Shala, Sala, Sarjakarshya, Ashvakarnaka^[3],[4]

Engelse naam

Sal tree, Shaal tree^[3]

Gebruikt plantendeel

Gedroogd kernhout^[3]

Herkenning

Het kernhout komt in blokken en stukken van 10 tot 12 cm lang, 5 tot 8 cm breed en 1 tot 2 cm dik. Het is glad met fijne strepen, zeer hard en zwaar, lichtbruin en met de leeftijd roodbruin.^[3]

Let op verwarring: De naam Sarja wordt verwarrend gebruikt. In het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha is 'sarjakarshya' een andere naam voor Shala, maar 'Sarjaka' is daar een aparte soort Shala, die de Engelse vertaler identificeert als Vateria indica. Ook de hars van Shala (Rala) wordt apart beschreven. Gegevens over Vateria indica of over de hars gelden niet voor dit artikel over het kernhout.^[3],[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt onder meer agnidaha (brandwonden), kandu (jeuk), krmi (wormen), kushtha (huidaandoeningen), pandu (bloedarmoede), prameha (urineaandoeningen), raktavikara (bloedaandoeningen), shotha (zwelling), upadamsha (geslachtsziekte), vatavyadhi (vata-aandoeningen), vishavikara (vergiftiging), vidradhi (abces), vrana (wonden), yoniroga (aandoeningen van de vagina), karnaroga (oorklachten), badhirya (doofheid) en asthibhagna (botbreuken). Bereidingen zijn Ayaskrti en Eladi ghrta. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]
• Het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha beschrijft Shala als samentrekkend en noemt de boom bij wonden, overmatig zweten, kapha-aandoeningen, wormen, een liesbreuk of zwelling van de balzak, abcessen, doofheid en aandoeningen van de vagina en de oren. De tekst zegt niet welk deel van de boom bedoeld is. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.^[4]

Zaadvet als voedsel

Volgens de voedingsstudie werd het zaadvet van oudsher als bak- en braadvet gebruikt en wordt het onderzocht als vervanger van cacaoboter in chocolade. In de studie zelf werden geen bijwerkingen besproken. Dat zegt niets over de veiligheid van het kernhout.^[5]

Wat niet bekend is

Over het kernhout vonden we geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie, vergiftiging of giftigheid bij dieren, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Shorea robusta C.F.Gaertn., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2592567; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/206964426 — gelezen op 2026-10-28.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Shorea robusta C.F.Gaertn., Suppl. Carp. 48 (1805). https://www.ipni.org/n/321425-1 — gelezen op 2026-10-28.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume VI, monografie nr. 60 Shala (Heart wood). Vol. VI nr. 60, pp. 137–138; gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org) en vergeleken met de digitale editie. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0006 — gelezen op 2026-10-28.
4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Vaṭādi varga, Śāla en Sarjaka. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Vaṭādi varga, vers 19 (Śāla) en verzen 20–21 (Sarjaka), p. 296; gelezen op de paginascan. De botanische namen Shorea robusta en Vateria indica zijn de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-28.
5. Quek RYC, Peh EWY, Henry CJ (2020). Effects of Cocoa Butter and Cocoa Butter Equivalent in a Chocolate Confectionery on Human Blood Triglycerides, Glucose and Insulin. Foods 9(4):455. volledige tekst (PMC7231202): inleiding, methode, testmaaltijd, resultaten, bespreking, conclusie en financiering. https://doi.org/10.3390/foods9040455 — gelezen op 2026-10-28.
6. T R Shankar Raman, via iNaturalist (2023). iNaturalist-waarneming 169035902, Shorea robusta (onderzoekskwaliteit; drie overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/169035902 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-28. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.