Shalaparni

In de Ayurveda wordt de wortel beschreven als zwaar, versterkend en in evenwicht brengend voor alle drie de dosha's, en genoemd bij onder meer koorts, hoest, kortademigheid, braken en diarree. Wij vonden geen onderzoek bij mensen met deze wortel alleen en geen gegevens over de veiligheid bij mensen. In sommige streken worden onder de naam Shalaparni andere planten gebruikt.

Wetenschappelijke naam

Pleurolobus gangeticus (L.) J.St.-Hil. ex H.Ohashi & K.Ohashi^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Fabaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Desmodium gangeticum (L.) DC., Hedysarum gangeticum L., Meibomia gangetica (L.) Kuntze, Desmodium maculatum (L.) DC.^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Shalaparni, Sthira, Vidarigandha, Amshumati^[3]

Gebruikt plantendeel

Gedroogde wortel^[3]

Herkenning

De zijwortels zijn 15 tot 30 cm lang en 0,1 tot 0,8 cm dik, cilindrisch en glad, met kurkporiën en vaak met kleine wortelknolletjes. De kleur is lichtgeel; de smaak is zoetig en slijmerig.^[3]

Let op verwarring: Volgens de farmacopee is Shalaparni Desmodium gangeticum en is Prishniparni een andere plant, Uraria picta; ook de Engelse vertaling van het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha noemt Desmodium gangeticum. Een overzichtsartikel beschrijft dat de twee namen in sommige streken voor elkaar worden gebruikt. In Kerala wordt Desmodium gangeticum als Prishniparni gebruikt en een andere plant, Pseudarthria viscida, als Shalaparni. Een product met de naam Shalaparni bevat dus niet altijd deze soort.^[3],[4],[5]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt onder meer jvara (koorts), meha (urineaandoeningen), arsha (aambeien), chardi (braken), shopha (zwelling), shvasa (kortademigheid), kasa (hoest), krmi (wormen), rajayakshma (tering), netraroga (oogaandoeningen), hrdayaroga (hartklachten) en mudhagarbha (een vastgelopen bevalling). De wortel is een van de ingrediënten van samengestelde bereidingen zoals Dashamularishta, Amrtaprasha ghrta, Narayana taila en Mahanarayana taila. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]
• Het klassieke kruidenboek Bhavaprakasha beschrijft Shalaparni als zwaar verteerbaar, bitter en zoet, voedend en verjongend, in evenwicht brengend voor alle drie de dosha's en werkzaam tegen gif. Het noemt de plant bij braken, koorts, kortademigheid, diarree, uitputting, hoest na letsel aan de longen en wormen. De tekst zegt niet welk deel van de plant bedoeld is. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.^[4]

Zwangerschap

De farmacopee noemt de wortel traditioneel als middel dat de bevalling vergemakkelijkt en bij een vastgelopen bevalling. Dat is een traditionele vermelding, geen bewijs dat gebruik tijdens de zwangerschap veilig of werkzaam is. We vonden geen gelezen gegevens over gebruik in de zwangerschap.^[3]

Wat niet bekend is

We vonden geen gelezen gegevens over bijwerkingen, allergie, vergiftiging of giftigheid bij dieren voor de wortel, en geen Europese kruidenmonografie of LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Er zijn geen gegevens over gebruik tijdens borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Omdat onder dezelfde naam ook andere planten worden gebruikt, is niet altijd duidelijk wat een product bevat. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[3],[5]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Pleurolobus gangeticus (L.) J.St.-Hil. ex H.Ohashi & K.Ohashi, geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2539476; Desmodium gangeticum (L.) DC. als synoniem (GBIF 207089217, record 2762332). https://www.gbif.org/species/207089189 — gelezen op 2026-10-28.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Pleurolobus gangeticus (L.) J.St.-Hil. ex H.Ohashi & K.Ohashi, J. Jap. Bot. 93(3): 184 (2018); basioniem Hedysarum gangeticum L., Sp. Pl. 2: 746 (1753). https://www.ipni.org/n/77200871-1 — gelezen op 2026-10-28.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume III, monografie nr. 79 Shalaparni (Root). Vol. III nr. 79, pp. 178–180; pp. 178–179 gelezen op de scan van de Wellcome Collection (via archive.org), de toepassingen op p. 180 alleen in de digitale editie. De dosering is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0003 — gelezen op 2026-10-28.
4. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Guḍūcyādi varga, Śālaparṇī. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Guḍūcyādi varga, verzen 31–33, p. 232; gelezen op de paginascan. De botanische naam Desmodium gangeticum DC. is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-28.
5. Aparna S, Ved DK, Lalitha S, Venkatasubramanian P (2012). Botanical identity of plant sources of Daśamūla drugs through an analysis of published literature. Anc Sci Life 32(1):3–10. volledige tekst (PMC3733204): samenvatting en paragraaf 'Śālaparṇī and Pṛṣṇiparṇī'. https://doi.org/10.4103/0257-7941.113790 — gelezen op 2026-10-28.
6. Dinesh Valke, via iNaturalist (2021). iNaturalist-waarneming 99957194, Pleurolobus gangeticus (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties op soortniveau). https://www.inaturalist.org/observations/99957194 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-28. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.