AyurswasthaGezondheidscentrum
← Ayurvedische geneeskrachtige planten

Tagara

Valeriana jatamansi Jones ex Roxb.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29

Tagara: tuilen van kleine witte bloemen met roze knoppen aan een groene stengel, met ronde bladeren en gras op de achtergrond
Bloeiende plant (Undawa, Uttarakhand, India, 2023). Foto: Ramesh Shenai, CC BY 4.0, bron.

Samenvatting

In de Ayurveda wordt Tagara onder meer genoemd bij epilepsie, psychische ontregeling, hoofdaandoeningen en oogaandoeningen. Er is één kleine Indiase studie bij mensen met slapeloosheid; daarin sliepen de deelnemers na een maand wortelstokpoeder beter, maar er was geen placebogroep, het plantmateriaal is niet botanisch gecontroleerd en over bijwerkingen meldt de studie niets. Volgens een overzichtsartikel lijken de bijwerkingen op die van gewone valeriaan: vooral sufheid en lichte maag-darmklachten. Valeriaansoorten kunnen de werking van slaapmiddelen en andere kalmerende middelen versterken. Over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding is niets bekend.

Identiteit en namen

Wetenschappelijke naam
Valeriana jatamansi Jones ex Roxb.[1],[2],[3]
Plantenfamilie
Caprifoliaceae[1],[2],[3]
Botanische synoniemen
Valeriana wallichii DC., Valeriana spica Vahl, Valeriana hygrobia Briq., Valeriana mairei H.Lév.[1],[2],[3]
Sanskrietnaam
Tagara, Kalanusari, Kalanusarika, Nata[3]
Engelse naam
Indian Valerian[3]

Gebruikt plantendeel en herkenning

Gebruikt plantendeel
Gedroogde wortelstok (met uitlopers en een klein deel van de wortels)[3]
Herkenning
De gedroogde wortelstok is 4 tot 8 cm lang en 4 tot 10 mm dik, dof geelbruin en iets afgeplat, met littekens van bladeren en wortels. De geur is sterk en doet denken aan isovaleriaanzuur; de smaak is bitter en een beetje kamferachtig.[3]

Let op verwarring: Let op de naam: Valeriana jatamansi Jones (deze plant) is iets anders dan Valeriana jatamansi D.Don of Wall. Die laatste namen horen botanisch bij Nardostachys jatamansi, de Ayurvedische plant Jatamansi. In onderzoek worden Tagara en Jatamansi soms naast elkaar gebruikt, zoals in de gelezen studie naar slapeloosheid. Alleen de volledige wetenschappelijke naam met auteur zegt welke plant bedoeld is.[1],[2],[4]

Let op verwarring: De farmacopee gebruikt de oudere naam Valeriana wallichii en de oudere familienaam Valerianaceae. Volgens de huidige botanische indeling heet de soort Valeriana jatamansi en hoort zij bij de Caprifoliaceae. Het gaat om dezelfde soort. De Europese valeriaan (Valeriana officinalis) is een andere soort; gegevens daarover gelden niet vanzelf voor Tagara.[1],[3],[6]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Traditionele Ayurvedische eigenschappen

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

Beschreven deel
Gedroogde wortelstok (Tagara)
Rasa (smaak)
tikta (bitter), katu (scherp), kashaya (samentrekkend)[3]
Guna (eigenschappen)
laghu (licht), snigdha (vettig, smeuïg)[3]
Virya (traditionele potentie)
ushna (verwarmend)[3]Virya is een traditionele indeling van de werking, niet de temperatuur van het product.
Vipaka (effect na vertering)
katu (scherp)[3]Vipaka is de traditionele omschrijving van het effect na de vertering.
Traditionele werkingen (karma)
tridoshahara (brengt de drie dosha's in evenwicht), vishaghna (gaat vergiftiging tegen), raktadoshahara (verhelpt verstoringen van het bloed), manasadoshahara (verhelpt verstoringen van de geest)[3]

Deze termen beschrijven de traditionele Ayurvedische leer. Het zijn geen bewezen medische werkingen; zie hieronder wat onderzoek laat zien.

Traditionele toepassingen

  • De farmacopee noemt als traditionele toepassingsgebieden apasmara (epilepsie), unmada (ernstige psychische ontregeling), shiroroga (aandoeningen van het hoofd) en netraroga (oogaandoeningen). Belangrijke bereidingen zijn Dhanvantara taila, Maha narayana taila, Devadarvadyarishta en Jatiphaladi churna; dit zijn mengsels. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.[3]

Onderzoek en beperkingen

Traditionele toepassingen

Soort bewijs: traditioneel · Onderzocht: Gedroogde wortelstok

We hebben geen onderzoek bij mensen gevonden met Tagara bij de toepassingsgebieden uit de farmacopee, zoals epilepsie of oogaandoeningen. Klinisch bewijs voor deze traditionele toepassingen ontbreekt daarom.[3]

Beperkingen: Het ontbreken van onderzoek betekent niet dat een werking is uitgesloten of bewezen.

Slapeloosheid

Soort bewijs: klein onderzoek bij mensen · Onderzocht: Poeder van de wortelstok, uit de apotheek van een Ayurvedisch ziekenhuis; botanische controle niet beschreven

In een Indiase studie kregen 15 patiënten met slapeloosheid een maand lang poeder van de wortelstok met melk; een andere groep van 15 kreeg Jatamansi (Nardostachys jatamansi). In de Tagara-groep verbeterden het inslapen en de slaapduur volgens een vragenlijst duidelijk ten opzichte van het begin. Tussen de twee groepen was er alleen een verschil bij de verstoring van dagelijkse bezigheden. Een overzichtsartikel uit 2026 noemt voor deze soort bij slapeloosheid alleen deze studie als klinisch gegeven en stelt dat het bewijs voor andere valeriaansoorten dan de Europese valeriaan beperkt is.[4],[5]

Beperkingen: Zeer kleine studie zonder placebogroep en zonder blindering; verbetering is gemeten binnen de groep, wat ook door verwachting of tijd kan komen. Hoe het plantmateriaal is gecontroleerd, staat er niet in. Bijwerkingen worden in het artikel niet genoemd.

Veiligheid

Bijwerkingen
Volgens een overzichtsartikel uit 2026 lijken de bijwerkingen van Valeriana jatamansi op die van de Europese valeriaan: vooral een kalmerend effect, sufheid en lichte maag-darmklachten. De plant zou ook de bloeddruk en hartslag kunnen verlagen. Dit is een samenvatting van ander onderzoek, niet van eigen metingen bij mensen. De enige gelezen studie bij mensen meldt niets over bijwerkingen.[4],[5]
Samen met medicijnen
Hetzelfde overzicht schrijft dat valeriaansoorten de onderdrukkende werking op het zenuwstelsel kunnen versterken als ze samen worden gebruikt met benzodiazepinen, andere slaapmiddelen, antidepressiva, antihistaminica of andere kalmerende middelen. Dat kan leiden tot overmatige sufheid en minder goed denken en bewegen. Het overzicht raadt voorzichtigheid aan bij ouderen, bij mensen die veel medicijnen gebruiken en bij mensen met een leveraandoening. Het bewijs is volgens de auteurs beperkt.[5]
Lever
Het Amerikaanse LiverTox beschrijft valeriaan (Valeriana officinalis) als een waarschijnlijke, zeldzame oorzaak van leverschade, meestal in combinatie met andere kruiden. LiverTox noemt de namen Tagara en Indian valerian wel, maar de beschreven gevallen gaan over valeriaan in het algemeen, niet over deze soort. Of dit voor Tagara geldt, is niet onderzocht.[6]
Laboratorium- en dieronderzoek
Volgens het overzichtsartikel gaf een fractie van de plant met veel iridoïden bij muizen en ratten geen duidelijke vergiftiging, ook niet bij herhaald gebruik. In proeven met cellen gaven hoge concentraties mogelijk schade aan het erfelijk materiaal. Deze proeven zeggen weinig over het gebruik van de wortelstok bij mensen.[5]
Wat niet bekend is
We vonden geen Europese kruidenmonografie over Valeriana jatamansi en geen LactMed- of NCCIH-hoofdstuk over deze soort. Over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen en op lange termijn hebben we voor deze soort geen gelezen gegevens gevonden. Het overzichtsartikel noemt de veiligheid bij kwetsbare groepen en op lange termijn als onderwerpen die nog onderzocht moeten worden. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.[3],[5]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

Bronnen en datum

  1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Valeriana jatamansi Jones ex Roxb., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2905967; Valeriana wallichii DC. als synoniem (GBIF 206872960); Valeriana jatamansi D.Don en (D.Don) Wall. als synoniemen van Nardostachys jatamansi. https://www.gbif.org/species/206872954 — gelezen op 2026-10-28.
  2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Valeriana jatamansi Jones, Asiat. Res. 2: 416 (1799). https://www.ipni.org/n/859888-1 — gelezen op 2026-10-28.
  3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume I: monografie nr. 69 Tagara (Rhizome). monografie nr. 69 (p. 109 volgens de inhoudsopgave); gelezen in een digitale editie van Part I, Vol. I–VI (Department of AYUSH) op archive.org; van Vol. I is geen scan beschikbaar. De dosering uit de monografie is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/AyurvedicPharmacopoeiaOfIndiaAllVolume — gelezen op 2026-10-28.
  4. Toolika E, Bhat NP, Shetty SK (2015). A comparative clinical study on the effect of Tagara (Valeriana wallichii DC.) and Jatamansi (Nardostachys jatamansi DC.) in the management of Anidra (primary insomnia). Ayu 36(1):46–49. volledige tekst (PMC4687238): materiaal, methoden, resultaten en bespreking. https://doi.org/10.4103/0974-8520.169008 — gelezen op 2026-10-28.
  5. Yang S, Zhang H, Chen L, Zhang Z, Huang L, Wang W, Lu W, Wang Y, Wu S, Hu Z, Wang S, Chen R, Liang F (2026). Valeriana species and insomnia: multi-organ mechanisms and translational perspectives. Pharmaceutical Biology 64(1):615–638. volledige tekst (PMC13094296): paragrafen 'Other Valeriana species', 'Side effects – Valeriana jatamansi Jones', 'Potential drug–herb interactions' en conclusie. https://doi.org/10.1080/13880209.2026.2652660 — gelezen op 2026-10-28.
  6. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) (2020). LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury — Valerian. hoofdstuk 'Valerian' (bijgewerkt 5 april 2020): overzicht, leverschade, 'Other Names'; gaat over Valeriana officinalis. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548255/ — gelezen op 2026-10-28.
  7. Ramesh Shenai, via iNaturalist (2023). iNaturalist-waarneming 160879748, Valeriana jatamansi (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/160879748 — gelezen op 2026-10-28.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.

Persoonlijke Ayurvedische begeleiding in Rotterdam

Begin met een kennismaking of intakegesprek. Daarna kiezen we samen wat bij u past.

Afspraak maken