Tila

De farmacopee beschrijft het zaad als zoet, bitter, samentrekkend en scherp, zwaar en vettig, met onder meer de traditionele werkingen snehana (smerend, vettend) en balya (versterkend). Onderzoek bij mensen naar de traditionele toepassingen hebben we niet gevonden. Een systematisch overzicht van kleine studies met verschillende sesamproducten, vooral als voedingssupplement, vond een iets lagere langetermijnbloedsuiker (HbA1c) en minder ontstekingswaarden, maar geen effect op gewicht, bloeddruk of cholesterol; de zekerheid is matig tot zeer laag. Het belangrijkste risico is sesamallergie: die kan ernstig zijn en gaat zelden over.

Wetenschappelijke naam

Sesamum indicum L.^[1],[2],[3]

Plantenfamilie

Pedaliaceae^[1],[2],[3]

Botanische synoniemen

Sesamum orientale L., Sesamum oleiferum Moench, Sesamum malabaricum Burm., Sesamum luteum Retz., Volkameria orientalis (L.) Kuntze^[1],[2],[3]

Sanskrietnaam

Tila^[3]

Engelse naam

Sesame, Gingelly-oil Seeds^[3]

Gebruikt plantendeel

Gedroogde zaden^[3]Sesamolie (Tila taila) heeft een eigen monografie in de farmacopee en wordt hier niet beschreven.

Herkenning

De zaden zijn wit, bruin, grijs of zwart, afgeplat eivormig, glad of fijn genetst, 2,5 tot 3 mm lang en 1,5 mm breed. Eén kant is licht hol, met vage lijnen langs de rand en in het midden. De smaak is aangenaam en olieachtig.^[3]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt een lange lijst traditionele toepassingsgebieden, onder meer udavarta (opgezette buik met verstopping), gulma (zwelling in de buik), shirahshula (hoofdpijn), kasa (hoest), shvasa (benauwdheid), pravahika en atisara (diarree), kushtha en shvitra (huidaandoeningen), khalitya en palitya (haaruitval en grijs haar), krimi (wormen), dantaroga (gebitsaandoeningen) en atidagdha (ernstige brandwonden). Belangrijke bereidingen zijn onder meer Jatiphaladya churna, Narasimha churna, Haridradi lepa, Tiladi upanaha en Bhallatakadi modaka. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid.^[3]

Sesamallergie

Sesamallergie is een bekende voedselallergie. In de Verenigde Staten en Canada meldt ongeveer 0,1 tot 0,2% van de mensen zo'n allergie; in het Midden-Oosten is sesam een belangrijke oorzaak van ernstige allergische reacties (anafylaxie). De allergie gaat zelden over: in studies verdween ze maar bij ongeveer een vijfde tot een derde van de kinderen. Bij zeer gevoelige mensen kunnen al twee zaadjes een reactie geven. Ook sesamolie en tahini kunnen reacties geven; roosteren maakt het zaad niet minder allergeen. Sommige mensen met een pinda-allergie reageren in tests ook op sesam. In de Europese Unie moet sesam op het etiket van voedingsmiddelen worden vermeld. Hebt u een sesamallergie, gebruik dan geen producten met sesam, ook geen Ayurvedische bereidingen of oliën.^[5]

Wat niet bekend is

We vonden geen Europese kruidenmonografie en geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk over sesam. Het gelezen overzicht van studies vermeldt geen gegevens over bijwerkingen. Gegevens over het zaad als Ayurvedisch middel, bijvoorbeeld als poeder of in bereidingen, tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen en samen met medicijnen hebben we niet gevonden. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Dat sesam als voedsel veel wordt gegeten, zegt niet alles over geconcentreerde bereidingen. Gebruikt u medicijnen, bijvoorbeeld voor diabetes, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenproduct gebruikt.^[4]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Sesamum indicum L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2588550; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/207467948 — gelezen op 2026-10-26.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Sesamum indicum L., Sp. Pl. 2: 634 (1753). https://www.ipni.org/n/675971-1 — gelezen op 2026-10-26.
3. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume IV: monografie nr. 59 Tila (Seed). monografie nr. 59, pp. 126–127; gelezen op een scan van Vol. IV (Wellcome Collection, via archive.org); onduidelijke termen vergeleken met de digitale editie. https://archive.org/details/b32220522_0004 — gelezen op 2026-10-26.
4. Jafari A, Parsi Nezhad B, Rasaei N, Aleebrahim-Dehkordi E, Rajabi A, Alaghi A (2025). Clinical evidence of sesame (Sesamum indicum L.) products and its bioactive compounds on anthropometric measures, blood pressure, glycemic control, inflammatory biomarkers, lipid profile, and oxidative stress parameters in humans: a GRADE-assessed systematic review and dose–response meta-analysis. Nutr Metab (Lond) 22(1):22. volledige tekst (PMC11899564): methode, resultaten, GRADE-beoordeling, beperkingen en financiering. https://doi.org/10.1186/s12986-025-00910-7 — gelezen op 2026-10-26.
5. Adatia A, Clarke AE, Yanishevsky Y, Ben-Shoshan M (2017). Sesame allergy: current perspectives. J Asthma Allergy 10:141–151. volledige tekst (PMC5414576): voorkomen, beloop, diagnostiek, vermijden en etikettering. https://doi.org/10.2147/JAA.S113612 — gelezen op 2026-10-26.
6. Dinesh Valke, via iNaturalist (2019). iNaturalist-waarneming 78822359, Sesamum indicum (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/78822359 — gelezen op 2026-10-26.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-26. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.