Tumbini (Alabu)

Sap van de verse vrucht wordt in India veel als huismiddel gedronken. Bij een bittere vrucht kan het sap veel cucurbitacinen bevatten, en daarna zijn ernstige vergiftigingen beschreven: braken van bloed, shock en schade aan slokdarm, maag en lever, en enkele sterfgevallen. Onderzoek bij mensen naar de traditionele toepassingen hebben we niet gevonden. Dit artikel beschrijft de traditionele leer en vooral de risico's; het is geen aanbeveling om het sap te gebruiken.

Wetenschappelijke naam

Lagenaria siceraria (Molina) Standl.^[1],[2],[4]

Plantenfamilie

Cucurbitaceae^[1],[2],[4]

Botanische synoniemen

Cucurbita lagenaria L., Cucurbita siceraria Molina, Lagenaria leucantha Rusby, Lagenaria vulgaris Ser.^[1],[2],[4]

Sanskrietnaam

Tumbini, Alabu, Tumbi^[4]

Nederlandse naam

Fleskalebas^[3]Dit is de Nederlandse naam van de plant in het Nederlands Soortenregister.

Engelse naam

Bottle Gourd^[4]

Gebruikt plantendeel

Verse vrucht zonder steel, gebruikt als sap^[4]

Herkenning

De vrucht is een pompoenachtige bes van 30 tot 60 cm lang, fles-, knots- of staafvormig, met een gladde, lichtgroene schil die hard wordt als de vrucht rijp is.^[4]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

• De farmacopee noemt als traditionele toepassingsgebieden jvara (koorts), kasa (hoest), shvasa (benauwdheid), visha roga (vergiftiging), shopha (zwelling), vrana (wonden) en shula (pijn). Een belangrijke bereiding is Mahavishagarbha taila, een samengestelde olie. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses, en de vermelding is geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.^[4]

Cucurbitacinen in bittere vruchten

De plant maakt cucurbitacinen aan, bittere stoffen die haar beschermen tegen insecten. Bij hitte, droogte, overrijpe vruchten of slechte bewaring kan het gehalte hoog oplopen. Een bittere smaak wordt gezien als teken dat de vrucht giftig kan zijn.^[5],[6]

Beschreven vergiftigingen

Na het drinken van bitter sap begonnen de klachten binnen enkele minuten tot uren: hevige buikpijn, braken, braken van bloed en diarree, soms met een lage bloeddruk, shock of verwardheid. In het ziekenhuis werden ontstekingen en zweren van slokdarm, maag en twaalfvingerige darm gezien, en vaak verhoogde leverwaarden. De beschreven mensen herstelden met ondersteunende zorg, maar volgens een van de artikelen zijn ook drie sterfgevallen gemeld. Een specifiek tegengif bestaat niet.^[5],[6]

Advies van de Indiase gezondheidsautoriteit

Volgens een van de gelezen artikelen heeft een commissie van de Indian Council of Medical Research geadviseerd geen bitter smakend sap te drinken, en bij klachten of onwel worden meteen naar een ziekenhuis te gaan. Dat advies hebben wij niet in de oorspronkelijke tekst kunnen lezen.^[6]

Wat niet bekend is

We vonden geen Europese kruidenmonografie en geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-hoofdstuk. Over gebruik van het sap tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen en samen met medicijnen is niets gevonden. Dat betekent niet dat het veilig is. Dat de vrucht als groente wordt gegeten, zegt niets over de veiligheid van het sap van een bittere vrucht.^[4],[5]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Lagenaria siceraria (Molina) Standl., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 2342950; dezelfde gegevens als Kew Plants of the World Online. https://www.gbif.org/species/206944784 — gelezen op 2026-10-26.
2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Lagenaria siceraria (Molina) Standl., Publ. Field Mus. Nat. Hist., Bot. Ser. 3(3): 435 (1930). https://www.ipni.org/n/134809-2 — gelezen op 2026-10-26.
3. Naturalis Biodiversity Center. Nederlands Soortenregister: Lagenaria siceraria (Molina) Standl. (Fleskalebas). Nederlandse naam, opgevraagd via de Naturalis-databank. https://www.nederlandsesoorten.nl/nsr/concept/000000016442 — gelezen op 2026-10-26.
4. Government of India, Ministry of Health and Family Welfare, Department of AYUSH. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India, Part I, Volume III: monografie nr. 97 Tumbini (Fresh Fruit). monografie nr. 97, pp. 215–216; gelezen op een scan van Vol. III (Wellcome Collection, via archive.org). De dosering uit de monografie is bewust niet overgenomen. https://archive.org/details/b32220522_0003 — gelezen op 2026-10-26.
5. Chavda DM, Parikh C, Patel VV, Pandya PS (2022). Bitter bottle gourd poisoning: a case report and review of literature. Journal of Family Medicine and Primary Care 11(7):4042–4044. volledige tekst (PMC9648242): casus en bespreking. https://doi.org/10.4103/jfmpc.jfmpc_2154_21 — gelezen op 2026-10-26.
6. Hussain S, Saini V, Varshney VK, Bhargava N (2023). Bottle gourd juice: poison or panacea. Cureus 15(6):e40886. volledige tekst (PMC10364191): twee casussen, bespreking en overzicht van eerder beschreven gevallen. https://doi.org/10.7759/cureus.40886 — gelezen op 2026-10-26.
7. Dinesh Valke, via iNaturalist (2024). iNaturalist-waarneming 196213243, Lagenaria siceraria (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/196213243 — gelezen op 2026-10-26.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-26. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.