AyurswasthaGezondheidscentrum
← Ayurvedische geneeskrachtige planten

Vrintaka

Solanum melongena L.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29

Vrintaka: een plant met grote, grijsgroene bladeren, een bleekpaarse bloem en een jonge, donkerpaarse vrucht
Plant met bloem en jonge vrucht (Andhra Pradesh, India, 2025). Foto: Raja Sekhar Chimirala (iNaturalist), CC BY 4.0, bron.

Samenvatting

De Bhavaprakasha beschrijft Vrintaka als zoet van smaak, verwarmend en licht verteerbaar, en zegt dat het vata en kapha vermindert en het verteringsvuur stimuleert. In één gerandomiseerd onderzoek in Japan daalde de bloeddruk iets meer met capsules met poeder van de vrucht dan met placebo; dat is één onderzoek met een bewerkt product. Brinjal wordt veel als groente gegeten; voedselallergie voor de vrucht is beschreven, vooral in Azië. Over gebruik als geneesmiddel tijdens zwangerschap, bij kinderen of samen met medicijnen is niets bekend.

Identiteit en namen

Wetenschappelijke naam
Solanum melongena L.[1],[2]
Plantenfamilie
Solanaceae[1],[2]
Botanische synoniemen
Solanum oviferum Nocca, Solanum ovigerum Dunal[1],[2]
Sanskrietnaam
Vrintaka, Vartaku, Bhantaki, Bhantika[3]
Engelse naam
Brinjal, Eggplant[3],[6]

Gebruikt plantendeel en herkenning

Gebruikt plantendeel
Vrucht[3]

Let op verwarring: De vertaler van de Bhavaprakasha noemt Vrintaka Solanum melongena. Een lijst van planten uit de Basavarajiyam koppelt Bhantaki, een van de synoniemen die de Bhavaprakasha geeft, aan dezelfde soort, en een Ayurvedisch overzichtsartikel noemt Vartaka 'brinjal'. In de Ayurvedic Pharmacopoeia of India hebben we geen monografie over deze soort gevonden.[3],[4],[5]

Een foto of beschrijving op deze website is geen garantie voor een veilige determinatie. Verzamel of gebruik een plant niet op basis van deze pagina.

Traditionele Ayurvedische eigenschappen

Dit is de traditionele Ayurvedische indeling zoals de bronnen die geven. Het is geen medische beoordeling en zegt niet of de plant voor u geschikt is.

Beschreven deel
Vrucht
Rasa (smaak)
svadu (zoet)[3]
Guna (eigenschappen)
tikshna (doordringend), laghu (licht verteerbaar)[3]
Virya (traditionele potentie)
ushna (verwarmend)[3]Virya is een traditionele indeling van de werking, niet de temperatuur van het product.
Vipaka (effect na vertering)
katu (scherp)[3]Vipaka is de traditionele omschrijving van het effect na de vertering.
Traditionele dosha-relatie
Vermindert vata en kapha. De jonge vrucht vermindert kapha en pitta; de volgroeide vrucht vermeerdert pitta.[3]
Traditionele werkingen (karma)
dipana (stimuleert het verteringsvuur), shukrala (bevordert het zaad)[3]Karma is de traditionele beschrijving van de werking, geen bewezen effect.
Bereiding
Boven vuur gegaard vermeerdert Vrintaka volgens de tekst pitta, vermindert het kapha, vet (medas), vata en winderigheid, en is het zeer licht verteerbaar; met olie en zout bereid wordt het zwaar verteerbaar.[3]

Deze termen beschrijven de traditionele Ayurvedische leer volgens de Bhavaprakasha. Het zijn geen bewezen medische werkingen; zie hieronder wat onderzoek laat zien.

Traditionele toepassingen

  • De Bhavaprakasha noemt Vrintaka bij koorts en bij aandoeningen van vata en kapha. Een witte variant met vruchten ter grootte van een kippenei zou vooral gunstig zijn bij aambeien, maar minder goede eigenschappen hebben. Dit zijn Ayurvedische ziektecategorieën, geen moderne diagnoses. Dit is traditionele leer, geen bewijs van werkzaamheid of veiligheid.[3]
  • Volgens een Ayurvedisch overzichtsartikel wordt Vartaka in klassieke teksten genoemd als geschikt voedsel (pathya) bij amavata, een Ayurvedische ziektecategorie die het artikel met reumatoïde artritis in verband brengt. Ook dit is traditionele leer, geen bewijs.[5]

Onderzoek en beperkingen

Bloeddruk

Soort bewijs: gecontroleerd onderzoek bij mensen · Onderzocht: Gevriesdroogd poeder van verhit, geperst sap van de vrucht in capsules

In een gerandomiseerd, dubbelblind, placebogecontroleerd onderzoek in Japan namen 100 volwassenen met een hoog-normale bloeddruk of lichte hoge bloeddruk 12 weken capsules met poeder van sap van de vrucht of placebo. De onderdruk in de spreekkamer was na 8 weken lager dan in de placebogroep, en na 12 weken waren boven- en onderdruk lager, vooral in de groep met lichte hoge bloeddruk. De onderzoekers schrijven de werking toe aan acetylcholine uit de vrucht. Volgens de auteurs is dit het eerste bewijs bij mensen voor een effect van deze vrucht op de bloeddruk.[6]

Beperkingen: Eén onderzoek, met een bewerkt product en niet met de gekookte groente; de verschillen waren deels tijdelijk. Een van de auteurs werkte bij een bedrijf; de auteurs meldden geen belangenconflict.

Andere toepassingen

Soort bewijs: traditioneel · Onderzocht: Vrucht

Voor de andere toepassingen uit de Bhavaprakasha, zoals koorts en aambeien, hebben we geen onderzoek bij mensen gevonden.[3]

Beperkingen: Het ontbreken van onderzoek betekent niet dat een werking is uitgesloten of bewezen.

Veiligheid

Als groente
Brinjal is wereldwijd een veelgegeten groente. In het onderzoek met poeder van de vrucht bleven bloed- en urinewaarden binnen de normale grenzen, en de onderzoekers vonden geen bijwerkingen die door het product kwamen.[6]
Voedselallergie
Brinjal kan voedselallergie veroorzaken, vooral beschreven in Aziatische landen. In een eerder onderzoek bij 741 mensen had 0,8% een allergie voor brinjal; ernstige reacties zijn zeldzaam. Klachten zijn onder meer huiduitslag, jeuk en zwelling in de keel, rode jeukende ogen en piepende ademhaling. De allergenen zitten in de schil en in het vruchtvlees, zowel rauw als gekookt; de meeste in de schil. Heeft u na het eten van brinjal zulke klachten, overleg dan met uw arts.[7]
Wat niet bekend is
We vonden geen gelezen gegevens over gebruik als geneesmiddel tijdens zwangerschap of borstvoeding, bij kinderen of samen met medicijnen. Er is geen LiverTox-, LactMed- of NCCIH-informatie over brinjal. Geen informatie gevonden betekent niet dat het veilig is. Bent u zwanger, geeft u borstvoeding of gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw arts voordat u een kruidenproduct gebruikt.[6]

Deze pagina geeft geen dosering of behandeladvies. Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een plantaardig preparaat gebruikt.

Bronnen en datum

  1. Royal Botanic Gardens, Kew, via GBIF (2026). The World Checklist of Vascular Plants (WCVP): Solanum melongena L., geaccepteerde naam, familie en synoniemen. WCVP-record 3032200. https://www.gbif.org/species/207829341 — gelezen op 2026-10-29.
  2. Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria; Australian National Herbarium. International Plant Names Index: Solanum melongena L., Sp. Pl. 1: 186 (1753). https://www.ipni.org/n/820053-1 — gelezen op 2026-10-29.
  3. Krishnadas Academy, Varanasi (2001). Bhavaprakasa of Bhavamisra, Vol. 1 (inclusief Nighantu), Sanskriet met Engelse vertaling door K.R. Srikantha Murthy: Shakavarga, Vrintaka. Pūrvakhaṇḍa, Bhāvaprakāśa Nighaṇṭu, Śākavarga, Vṛntāka, verzen 79–82, p. 392–393; gelezen op de paginascan. De botanische naam (Solanum melongena) is de identificatie van de vertaler. https://archive.org/details/bhavaprakasa-vol-1-including-nighantu-by-bhavamisr — gelezen op 2026-10-29.
  4. Raju MS (2001). Vegetable drugs in Basavarajeeyam. Ancient Science of Life 20(3):31–50. tabel met botanische en Sanskrietnamen (nr. 253: Solanum melongena – Bhantaki). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3336400/ — gelezen op 2026-10-29.
  5. Aswathy YS, Anandaraman PV (2019). Therapeutic influence of some dietary articles on gut microbiota in the pathogenesis of rheumatoid arthritis (Amavata) - A review. Ayu 40(3):147–151. volledige tekst (PMC7685262), passage over pathya bij amavata. https://doi.org/10.4103/ayu.AYU_192_19 — gelezen op 2026-10-29.
  6. Nishimura M, Suzuki M, Takahashi R, Yamaguchi S, Tsubaki K, Fujita T, Nishihira J, Nakamura K (2019). Daily Ingestion of Eggplant Powder Improves Blood Pressure and Psychological State in Stressed Individuals: A Randomized Placebo-Controlled Study. Nutrients 11(11):2797. volledige tekst (PMC6893753): methoden, resultaten, veiligheid, financiering. https://doi.org/10.3390/nu11112797 — gelezen op 2026-10-29.
  7. Babu BN, Venkatesh YP (2009). Clinico-Immunological Analysis of Eggplant (Solanum melongena) Allergy Indicates Preponderance of Allergens in the Peel. World Allergy Organization Journal 2(9):192–200. volledige tekst (PMC3650967): inleiding, klinische kenmerken, resultaten, conclusie. https://doi.org/10.1097/WOX.0b013e3181b71c07 — gelezen op 2026-10-29.
  8. Raja Sekhar Chimirala, via iNaturalist (2025). iNaturalist-waarneming 296186684, Solanum melongena (onderzoekskwaliteit; twee overeenkomende determinaties). https://www.inaturalist.org/observations/296186684 — gelezen op 2026-10-29.

Bronnen geraadpleegd en tekst bijgewerkt op 2026-10-29. Aan bronnen getoetst: deze tekst is opgesteld en nagelopen aan de hand van de hieronder genoemde, gelezen bronnen. Er heeft geen medische of botanische eindredactie door een bevoegde professional plaatsgevonden.

Persoonlijke Ayurvedische begeleiding in Rotterdam

Begin met een kennismaking of intakegesprek. Daarna kiezen we samen wat bij u past.

Afspraak maken